Ước tính 50.000 tỷ đồng được giải phóng nhờ giảm dự trữ bắt buộc cho 4 ngân hàng lớn Qua “vùng tối” sau hơn 1 năm chuyển giao, ngân hàng yếu kém báo lãi kèm nợ xấu lao dốc Cho vay bứt tốc năm 2025, có ngân hàng "nhấn ga" gần 40%

“Nới van” dự trữ bắt buộc, 4 ngân hàng được giảm 50% tỷ lệ

Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) vừa có Văn bản số 469/QLGS4 về việc thực hiện quyền giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc.

Việc giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc căn cứ Điều 16 Thông tư số 30/2019/TT-NHNN ngày 27/12/2019 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về thực hiện dự trữ bắt buộc của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (đã được sửa đổi, bổ sung); điểm p khoản 1 Điều 185 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định quyền, nghĩa vụ của bên nhận chuyển giao bắt buộc được “giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc”; cùng Nghị quyết số 102/NQ-CP ngày 26/12/2025 của Chính phủ về việc áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 đối với các phương án nhận chuyển giao bắt buộc đã được phê duyệt...

Bên cạnh đó, phương án chuyển giao bắt buộc các ngân hàng và Nghị quyết của Chính phủ phê duyệt phương án chuyển giao bắt buộc đã được Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng trước đây sao gửi các đơn vị.

Theo đó, tại 04 Phương án chuyển giao bắt buộc được Chính phủ phê duyệt, các tổ chức tín dụng đã đề xuất được thực hiện các quyền của tổ chức tín dụng nhận chuyển giao bắt buộc theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 theo quy định của pháp luật.

"Mở van" dự trữ bắt buộc trên 50 nghìn tỷ đồng, tiếp sức thanh khoản cho 4 ngân hàng. Ảnh minh họa.

Đồng thời, căn cứ ý kiến của Vụ Chính sách tiền tệ tại Tờ trình số 37/TTr-CSTT2 ngày 05/02/2026 đã được Phó Thống đốc phê duyệt và công văn đề nghị của các ngân hàng trong tháng 1/2026, Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng có ý kiến về việc giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng nhân chuyển giao bắt buộc.

Theo đó, giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc, gồm: Vietcombank, MB, VPBank và HDBank. Tháng bắt đầu áp dụng theo đề nghị của các ngân hàng hoặc theo tháng có văn bản của Sở Giao dịch thông báo việc áp dụng giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Thời hạn áp dụng giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc được thực hiện trong thời gian thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc.

“Bơm oxy” thanh khoản khi ngân hàng lớn kín room quý I/2026

Tính đến đầu năm 2025, 4 thương vụ chuyển giao bắt buộc đáng chú ý đã được công bố: Vietcombank nhận CBBank, MBBank nhận OceanBank, VPBank nhận GPBank và HDBank tiếp nhận DongABank. Để những ngân hàng khỏe mạnh đủ động lực “gánh vác” trọng trách, Nhà nước dành cho các nhà băng này nhiều ưu đãi mang tính đặc thù; trong đó, có giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ dự trữ bắt buộc được áp dụng đối với tiền gửi bằng VND ở mức 3% đối với tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng và 1% đối với tiền gửi từ 12 tháng trở lên. Với tiền gửi bằng ngoại tệ, tỷ lệ cao hơn đáng kể, lần lượt 8% và 6% cho hai nhóm kỳ hạn nói trên.

Nguồn vốn huy động càng ngắn hạn thì tỷ lệ dự trữ càng cao, nhằm hạn chế việc ngân hàng dùng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và phát sinh rủi ro kỳ hạn. Có thể xem dự trữ bắt buộc như một “vùng đệm” bảo vệ hệ thống.

Đồ họa: Ánh Tuyết. Nguồn: MBS.
Nhóm phân tích MBS đánh giá, tới tỷ lệ dự trữ bắt buộc giảm 50%, tức từ mức 3% xuống 1,5% (với tiền gửi không kỳ hạn và có ký hạn dưới 12 tháng) và từ mức 1% xuống 0,5% (với tiền gửi kỳ hạn trên 12 tháng) có thể cung cấp thêm khả năng cho vay khoảng 54,5 nghìn tỷ đồng.

Theo tính toán của nhóm phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS), tính đến cuối năm 2025, tổng tiền gửi khách hàng của 4 ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc đạt khoảng 3,78 triệu tỷ đồng.

Theo MBS, tình hình gia tăng khả năng cho vay khi giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc thực tế sẽ còn phụ thuộc vào CAR (hệ số an toàn vốn) và LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi) của từng ngân hàng.

"Chúng tôi đánh giá điều này có tác động rất tích cực và kịp thời tới thanh khoản toàn hệ thống trong bối cảnh thanh khoản khá căng thẳng, biểu hiện bởi sự biến động lớn của lãi suất liên ngân hàng qua đêm (có lúc lên đến hơn 18% vào ngày 03/02/2026)" - MBS nhận định.

Điều này không chỉ cung cấp dư địa cho vay của các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc nêu trên mà còn nói thanh khoản cho thị trường liên ngân hàng, đáp ứng nhu cầu thanh toán trong dịp lễ Tết và nộp thuế của người dân.

Theo thông tin của MBS, hiện tại các ngân hàng quốc doanh đã sử dụng hết room tín dụng được cho phép trong quý I/2026./.