“Quản trị quốc gia”, với tư cách là một chủ trương của Đảng, lần đầu tiên được đưa ra trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, quan điểm rất rõ là đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả.
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII khẳng định: “Đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tập trung quản lý phát triển; bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của người dân”.
 |
| Đồ họa: Phương Anh |
Theo đó, cải cách hành chính, chuyển đổi từ quản lý nhà nước sang quản trị quốc gia trở thành yêu cầu tất yếu, một mũi đột phá nhằm thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, phát huy dân chủ và góp phần nâng cao chất lượng đời sống của người dân.
Ở nước ta, cải cách hành chính gắn với quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả trở thành một trong các biện pháp được ưu tiên hàng đầu nhằm thúc đẩy công cuộc hội nhập kinh tế quốc tế. Để thực hiện được sự chuyển đổi đó, đòi hỏi công tác quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công phải nhanh chóng thay đổi phù hợp với yêu cầu mới.
Bộ Tài chính có phạm vi quản lý rộng, đối tượng quản lý đa dạng, phức tạp, chịu tác động nhanh trước sự biến động của các yếu tố kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc xây dựng, hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước về tài chính đòi hỏi ngày càng minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế; đồng thời, phải sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Để cụ thể hóa các quy định của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo tinh thần chỉ đạo tại Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, ngày 18/6/2021, Bộ Tài chính đã ban hành Đề án Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ngành Tài chính giai đoạn 2021 - 2025 và giai đoạn 2026 - 2030 nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức ngành Tài chính.
Trong công tác cán bộ, Bộ Tài chính đã chủ động triển khai các quy định của Đảng, Nhà nước; nghiên cứu, rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện và ban hành các quy định từ tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, quy hoạch đến bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, điều động công chức, viên chức… bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành và thực tiễn triển khai từ cấp Trung ương đến cơ sở của ngành Tài chính.
| Để thực hiện thành công việc đổi mới quản trị quốc gia, rất cần những đổi mới về tư duy và hành động của cả hệ thống chính trị và xã hội, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy nhà nước. Tạo sự chuyển biến về chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực công có ý nghĩa quyết định trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý nhà nước truyền thống sang quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả. |
Về sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Bộ Tài chính đã tập trung chỉ đạo sắp xếp tổ chức bộ máy bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Kết quả giai đoạn trước đã giảm được trên 5.000 đầu mối.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2025 - 2026, ngành Tài chính đã thực hiện cuộc cải cách tổ chức bộ máy sâu rộng, đồng bộ với chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ Tài chính được tổ chức lại trên cơ sở hợp nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sáp nhập Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và một số nhiệm vụ của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia.
Về chất lượng chuyên môn, đội ngũ công chức, viên chức của Bộ Tài chính có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, đặc biệt trong các lĩnh vực quan trọng như tài chính công, ngân sách nhà nước và chính sách tài khóa.
Tuy nhiên, xu hướng chuyển đổi số và áp lực công nghệ đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy trong đội ngũ công chức, viên chức để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số, trong khi nguồn nhân lực có kỹ năng số vẫn còn thiếu. Chế độ tiền lương và các chế độ đãi ngộ trong khu vực công nói chung và ngành Tài chính nói riêng còn có sự chênh lệch so với khu vực tư nhân, làm giảm sức hấp dẫn trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.
Ngoài ra, sự gia tăng hợp tác quốc tế và yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế cũng tạo áp lực cho nguồn nhân lực phải nâng cao trình độ ngoại ngữ và hiểu biết về các vấn đề, thông lệ toàn cầu.
Để nguồn nhân lực ngành Tài chính đáp ứng những yêu cầu quản trị quốc gia trong tình hình mới, giải pháp mang tính tổng thể là xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực toàn diện, hướng tới đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và quản trị quốc gia hiện đại. Chiến lược này cần nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng nhân sự và đáp ứng linh hoạt nhu cầu thực tế của công việc.
Một là, cấp ủy, tập thể lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Tài chính thường xuyên phổ biến, quán triệt các quy định của Đảng, Nhà nước và của ngành đến đội ngũ công chức, viên chức để nâng cao nhận thức, chuyển đổi từ quan niệm quản lý nhà nước truyền thống sang quản trị quốc gia.
Hai là, tiếp tục xây dựng quy hoạch công chức, viên chức, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực ngành Tài chính theo hướng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cơ bản, lâu dài. Làm tốt công tác tuyển dụng, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng đúng công chức, viên chức là khâu hết sức quan trọng trong công tác cán bộ. Việc bố trí, sử dụng cán bộ phải căn cứ yêu cầu, nhiệm vụ công tác đặt ra; kiên quyết đưa ra khỏi cương vị lãnh đạo, quản lý đối với những cán bộ thiếu phẩm chất, năng lực.
Ba là, thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ, kết hợp biểu dương, khen thưởng đúng mức công chức, viên chức có thành tích với việc kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp thoái hóa, biến chất, vi phạm pháp luật và quy định của ngành. Sớm nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích và bảo vệ những tổ chức và cá nhân dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám đổi mới sáng tạo.
Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật công chức, viên chức. Đây vừa là giải pháp, vừa là yêu cầu thực hiện nghiêm công tác kiểm tra, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ. Kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong từng khâu của công tác cán bộ, nhất là đối với người đứng đầu. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác cán bộ, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực thi công vụ; nâng cao đạo đức, văn hóa, tính chuyên nghiệp của cán bộ.
Việc đổi mới quản lý nguồn nhân lực của Bộ Tài chính đòi hỏi cần có một chiến lược tổng thể và quyết tâm trong việc thực hiện các thay đổi từ công nghệ, con người, đến quy trình và văn hóa tổ chức. Tất cả các yếu tố này sẽ giúp Bộ Tài chính trở thành một tổ chức hiện đại, linh hoạt và đáp ứng tốt các yêu cầu quản trị quốc gia trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
