Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 138/2026/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
Thông tư quy định về tổ chức giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo đó, tổ chức giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ có trách nhiệm xác định tư cách nhà đầu tư phải bảo đảm người tham gia mua, giao dịch hoặc nhận chuyển nhượng trái phiếu thuộc đúng đối tượng theo quy định trước khi thành viên giao dịch nhập lệnh vào hệ thống. Quy định này có ngoại lệ đối với trường hợp thực hiện theo bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của trọng tài hoặc thừa kế theo quy định của pháp luật.
Nhà đầu tư phải mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch để thực hiện giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trường hợp đã có tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở tại thành viên giao dịch, nhà đầu tư được sử dụng tài khoản này. Trước khi mua trái phiếu, nhà đầu tư chuyên nghiệp là cá nhân phải ký văn bản xác nhận theo quy định tại Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.
Đối với nhà đầu tư mở tài khoản lưu ký tại ngân hàng và tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán, công ty chứng khoán chỉ được thực hiện lệnh mua trái phiếu khi ngân hàng lưu ký xác nhận chấp nhận yêu cầu thanh toán giao dịch của nhà đầu tư.
 |
| Thông tư số 138/2026/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Ảnh minh họa |
Thông tư yêu cầu thành viên giao dịch công khai hình thức tiếp nhận, xử lý giao dịch của khách hàng; thông báo kết quả ngay sau khi giao dịch được thực hiện và gửi sao kê tài khoản tiền, trái phiếu hằng tháng hoặc khi khách hàng yêu cầu. Thành viên giao dịch phải ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước lệnh tự doanh, với mức giá theo yêu cầu của khách hàng hoặc tốt hơn.
Giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện theo phương thức thỏa thuận trên hệ thống của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), gồm thỏa thuận điện tử và thỏa thuận thông thường. HNX có trách nhiệm công khai thông tin về các mã trái phiếu đăng ký giao dịch, tổng khối lượng và tổng giá trị giao dịch toàn thị trường.
Trước đợt chào bán, doanh nghiệp phát hành phải công bố thông tin cho nhà đầu tư đăng ký mua bằng văn bản giấy hoặc văn bản điện tử, đồng thời gửi nội dung công bố bằng văn bản điện tử cho HNX tối thiểu một ngày làm việc trước ngày dự kiến bắt đầu đợt chào bán.
Trong quá trình trái phiếu còn dư nợ, doanh nghiệp phát hành thực hiện công bố thông tin định kỳ 6 tháng và hằng năm về tình hình tài chính; thanh toán gốc, lãi trái phiếu; sử dụng tiền thu được từ đợt chào bán và việc thực hiện các cam kết với người sở hữu trái phiếu. Thông tư cũng hướng dẫn nội dung công bố đối với trái phiếu xanh, trái phiếu có lãi suất thả nổi và các trường hợp phát sinh nghĩa vụ công bố thông tin bất thường.
Doanh nghiệp phát hành có nghĩa vụ công bố thông tin đúng thời hạn, hình thức quy định cho từng nội dung. Trường hợp thời điểm phát sinh nghĩa vụ công bố thông tin rơi vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ vào ngày làm việc liền sau.
Cùng với nghĩa vụ của doanh nghiệp phát hành, Thông tư quy định cơ chế chia sẻ dữ liệu từ chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp của HNX cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và UBND cấp tỉnh. Dữ liệu được chia sẻ gồm thông tin cơ bản, kết quả đợt chào bán và các nội dung doanh nghiệp công bố về tình hình tài chính, thanh toán gốc, lãi, sử dụng vốn, thực hiện cam kết với người sở hữu trái phiếu.
UBND cấp tỉnh theo dõi, tổng hợp tình hình phát hành, kết quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp phát hành thuộc phạm vi theo dõi tại địa phương; gửi thông tin cho Bộ Tài chính để tổng hợp, đánh giá tình hình thị trường.
Thông tư cũng phân định trách nhiệm giám sát của thành viên giao dịch, thành viên lưu ký, sở giao dịch chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Giao dịch không hoàn tất thanh toán trong thời hạn quy định có thể bị loại bỏ thanh toán; bên có lỗi phải chịu trách nhiệm đối với tổn thất phát sinh.
Thông tư số 138/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, thay thế Thông tư số 30/2023/TT-BTC và Thông tư số 76/2024/TT-BTC./.
