Miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân

Hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp mới thành lập

Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm. Ảnh: Đức Thanh

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo. Trường hợp trong 3 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu nhưng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thì thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm thứ 4.

Nghị định yêu cầu doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo được hưởng ưu đãi thuế với thu nhập từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh không thuộc diện ưu đãi.

Trường hợp không thể hạch toán riêng, phần thu nhập được hưởng ưu đãi được xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động được ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí được trừ của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Các khoản doanh thu hoặc chi phí không thể tách riêng cũng được phân bổ theo nguyên tắc tỷ lệ tương ứng.

Đối với hoạt động đầu tư, doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này. Ưu đãi áp dụng cho cả trường hợp chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn, bao gồm cả bán doanh nghiệp, trừ thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo pháp luật về chứng khoán.

Đáng chú ý, Nghị định dành ưu đãi riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận.

Trường hợp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực mà vẫn còn thời gian ưu đãi, doanh nghiệp tiếp tục được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại.

Đưa kinh tế tư nhân phát triển

PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh cho rằng, Nghị định 20/2026 của Chính phủ được ban hành thể hiện quyết tâm đưa chính sách hỗ trợ, phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và chủ trương từ Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị thẩm thấu vào đời sống.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân đánh giá, việc miễn, giảm thuế là rất thiết thực song hành với chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh. Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu tiên cực kỳ quan trọng cho các doanh nghiệp mới ra đời.

Cạnh đó, nhà nước nêu rõ ưu tiên cho thuê nhà, đất và giảm giá cho thuê với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Điều này sẽ tạo ra công cụ, môi trường làm việc ổn định, lâu dài cho doanh nghiệp. Đặc biệt, trong bối cảnh khuyến khích hộ kinh doanh lớn mạnh, phát triển lên doanh nghiệp thì các chính sách hỗ trợ cụ thể được triển khai sẽ giúp người dân mạnh dạn, tự tin hoạt động.

Nêu quan điểm từ phía cộng đồng doanh nghiệp, bà Trịnh Thị Ngân - Trưởng ban cố vấn Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa rất phấn khởi khi được miễn thuế trong ba năm đầu hoạt động. Được miễn thuế trong thời gian đầu thành lập, doanh nghiệp không phải vay vốn sẽ giảm được một phần chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Bà Ngân phân tích, với doanh nghiệp mới thành lập thì nguồn vốn là quan trọng để đầu tư máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ và đổi mới sản phẩm. Do đó, trong giai đoạn đầu thành lập, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của nhà nước. Việc cho miễn thuế trong thời gian đầu thành lập doanh nghiệp là động lực rất lớn với doanh nghiệp, điều doanh nghiệp rất mong chờ.

Đây không chỉ là chính sách khuyến khích khởi nghiệp, mà còn là giải pháp quan trọng để mở rộng khu vực doanh nghiệp chính thức, từ đó giúp các hộ kinh doanh tiếp cận chính sách hỗ trợ, tín dụng, cải thiện năng lực quản trị và phát triển bền vững.

Đặc biệt, Nghị định được ban hành phù hợp với định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, nhất là Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó nhấn mạnh mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 và 3 triệu vào năm 2045.

Là doanh nghiệp vừa chuyển lên từ hộ kinh doanh được thụ hưởng trực tiếp từ chính sách miễn thuế theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ông Đặng Văn Huấn - Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ vận tải và thương mại Trung Quân - xã Tam Nông, tỉnh Phú Thọ cho biết, nguồn tiền từ được miễn thuế, doanh nghiệp sẽ đầu tư máy móc, trang thiết bị phục vụ sản xuất kinh doanh; được miễn thuế, doanh nghiệp giảm được chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, từ đó làm tăng sản lượng hàng bán ra, doanh thu của doanh nghiệp tăng lên và lợi nhuận tăng lên. Một tác động quan trọng khác là tạo công ăn việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động.