Cùng với diễn biến kém tích cực của chỉ số, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng. Áp lực tập trung mạnh nhất tại VHM với 329,28 tỷ đồng. Cổ phiếu này giảm 1,86% xuống 68.500 đồng.

TCB đứng thứ hai với giá trị bán ròng 156,31 tỷ đồng. Tiếp đến là VIC với 82,22 tỷ đồng, PNJ 62,3 tỷ đồng và VPB 57,14 tỷ đồng. Trong đó, PNJ giảm sát giá sàn, mất 6,99% xuống 26.600 đồng. NVL, ACB, HPG, BSR và PVT cũng nằm trong nhóm bị khối ngoại bán ròng nhiều nhất.

Top cổ phiếu được khối ngoại mua bán ròng trong phiên 30/9 - Nguồn: Dstock

Ở chiều ngược lại, dòng vốn ngoại được phân bổ khá rộng nhưng giá trị mua ròng tại từng cổ phiếu tương đối khiêm tốn. HDB dẫn đầu với 36,59 tỷ đồng, theo sau là FRT 32,74 tỷ đồng, MSN 32,51 tỷ đồng và GEE 28,59 tỷ đồng.

Đáng chú ý, phần lớn các cổ phiếu được khối ngoại mua ròng mạnh đều đóng cửa tăng giá, đi ngược diễn biến chung của VN-Index. FRT tăng 3,52%, GEE tăng 5,14%, NT2 tăng 4,74%, POW tăng 2,36%; GMD, GEX, HDB và DMX cũng giữ được sắc xanh. Trong top 10 mã mua ròng, chỉ MSN và VPI giảm giá.

Dù khối ngoại tiếp tục rút vốn xét trên tổng thể, dòng tiền vẫn có sự chọn lọc khá rõ ở từng cổ phiếu. Tuy nhiên, chênh lệch giữa hai chiều vẫn lớn khi riêng lượng bán ròng tại VHM đã vượt xa giá trị mua ròng cộng lại của nhiều mã dẫn đầu chiều mua.

Áp lực lên chỉ số tập trung tại một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Cổ phiếu BSR là mã tác động tiêu cực nhất khi lấy đi khoảng 5,7 điểm của VN30, trong khi VIC khiến chỉ số mất hơn 2,5 điểm. VHM và STB cùng kéo giảm khoảng 1,5 điểm; VNM và SSB cũng tạo thêm sức ép. Tổng mức đóng góp giảm đạt 12,771 điểm.

Ở chiều ngược lại, lực đỡ phân tán và có quy mô nhỏ hơn. MCH đóng góp tích cực nhất với hơn 1 điểm, tiếp đến là VPB, LPB, MWG, VRE và HDB. Tổng đóng góp của nhóm tăng chỉ đạt 3,886 điểm, không đủ bù đắp áp lực từ nhóm cổ phiếu giảm.

Trên thị trường chứng khoán phái sinh, hợp đồng tương lai đáo hạn tháng 10/2026 (41I1GA000) kết phiên tại 1.908,4 điểm, giảm 0,6%. Dù giảm mạnh hơn mức 0,39% của VN30-Index, hợp đồng tương lai vẫn đóng cửa cao hơn chỉ số cơ sở 1,59 điểm, tiếp tục duy trì chêng lệch dương dù thu hẹp so với mức +5,65 điểm của phiên trước.

Đáng chú ý, chênh lệch giữa hợp đồng tương lai các kỳ hạn và chỉ số cơ sở VN30-Index bắt đầu phân hóa rõ hơn. Hợp đồng tương lai tháng 12/2026 (41I1GC000) vẫn duy trì chênh lệch dương 4,99 điểm, kỳ hạn tháng 3/2027 dương nhẹ 0,19 điểm. Trong khi đó, hợp đồng tháng 11 (41I1GB000) giảm 0,87%, mạnh hơn đáng kể VN30-Index, khiến chênh lệch đảo chiều sang âm 5,81 điểm.

Hoạt động giao dịch lại sôi động hơn khi VN30-Index giảm và tiến gần vùng hỗ trợ. Khối lượng giao dịch của hợp đồng 41I1GA000 đạt 220.638 hợp đồng, tăng 7,6% so với phiên trước. Đồng thời, OI của kỳ hạn chính tăng 4,07% lên 37.395 hợp đồng, cho thấy lượng vị thế nắm giữ qua đêm gia tăng.

Theo Chứng khoán SHS, các nhà đầu tư gia tăng giao dịch và phòng ngừa rủi ro khi VN30-Index biến động mạnh trong phiên. Trong bối cảnh xu hướng chỉ số cơ sở vẫn suy yếu, chiến lược phòng ngừa rủi ro tiếp tục được ưu tiên. Xu hướng ngắn hạn của hợp đồng 41I1GA000 được đánh giá kém tích cực, với kháng cự quanh 1.920 điểm và hỗ trợ tâm lý tại 1.900 điểm.

Phiên cuối tháng 9/2026 và cũng khép lại quý III đã ghi nhận trạng thái thận trọng hơn trên thị trường phái sinh. Hợp đồng chính vẫn giữ chênh lệch dương nhưng khoảng cách thu hẹp trong khi cả thanh khoản và OI cùng tăng khi VN30 tiến sát mốc 1.900 điểm.

Việc Việt Nam được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ phiên giao dịch ngày 21/9/2026, mở ra giai đoạn mới đối với thị trường chứng khoán. Theo lộ trình, cổ phiếu Việt Nam sẽ được đưa vào các rổ chỉ số toàn cầu qua nhiều giai đoạn đến tháng 9/2027, qua đó đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các điều kiện để thị trường tiếp nhận dòng vốn quốc tế trong giai đoạn sau nâng hạng.

Tuy nhiên, khả năng thu hút dòng vốn không chỉ phụ thuộc vào việc thay đổi vị thế thị trường. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu, giá năng lượng và triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tác động đến quyết định phân bổ tài sản toàn cầu, dòng vốn quốc tế ngày càng cân nhắc các yếu tố nội tại của từng thị trường, từ ổn định kinh tế vĩ mô, khung pháp lý, chất lượng hàng hóa đến khả năng tiếp cận và hạ tầng giao dịch.

Khả năng tiếp cận dòng vốn ngoại gắn với chất lượng thị trường vốn. Ảnh: Lê Toàn.

Theo bà Hoàng Hải Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB), nâng hạng là điều kiện cần nhưng chưa đủ để thu hút dòng vốn lớn và dài hạn. Trong khi Singapore có vai trò kết nối vốn, Malaysia có thế mạnh về tài chính Hồi giáo và Thái Lan nổi bật về thanh khoản, Việt Nam cần xây dựng lợi thế riêng, trong đó chất lượng doanh nghiệp và quản trị công ty là những yếu tố cần được chú trọng.

Từ góc độ thị trường trái phiếu, ông Phạm Phú Khôi - Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) cho rằng biến động địa chính trị, giá năng lượng và mặt bằng lãi suất toàn cầu đang làm chi phí huy động vốn quốc tế tăng lên. Trong bối cảnh này, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện xếp hạng tín nhiệm, chất lượng tổ chức phát hành, khung pháp lý và hạ tầng thanh toán.

Theo ông Khôi, quy mô thị trường trái phiếu toàn cầu lớn hơn đáng kể so với thị trường cổ phiếu. Nếu xếp hạng tín nhiệm quốc gia và tổ chức phát hành được cải thiện, khả năng tiếp cận vốn quốc tế của trái phiếu Việt Nam có thể được mở rộng. Ước tính dòng vốn quốc tế vào thị trường trái phiếu có thể đạt khoảng 10 - 20 tỷ USD nếu các điều kiện về tín nhiệm được khơi thông, qua đó góp phần giảm chi phí huy động và kéo dài kỳ hạn vốn.

Trong thời điểm những yêu cầu về dòng vốn và chất lượng thị trường đang được đặt ra, Việt Nam lần đầu đăng cai Hội nghị thường niên lần thứ 31 của Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM 2026), diễn ra tại Hà Nội từ ngày 30/9 đến 3/10/2026.

Chương trình hội nghị đề cập triển vọng thị trường chứng khoán châu Á năm 2026, tác động của biến động toàn cầu, sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế, ESG, tài chính xanh, chuyển đổi số, giao dịch trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên thị trường vốn. Kinh nghiệm từ các thị trường như Ấn Độ, Hàn Quốc và Singapore cũng được đưa vào trao đổi.

Tạo chiều sâu cho thị trường vốn

Khi quy mô giao dịch và sự tham gia của nhà đầu tư quốc tế tăng, hệ thống giao dịch, lưu ký, bù trừ, kết nối dữ liệu và quản trị rủi ro đứng trước yêu cầu cao hơn. Ứng dụng công nghệ đồng thời đặt ra vấn đề về an toàn, dữ liệu và tuân thủ.

Ở khía cạnh thể chế, quá trình hội nhập đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các quy định về tiếp cận thị trường, xử lý giao dịch lỗi thanh toán, công bố thông tin, ESG và sản phẩm tài chính xanh. Với nhà đầu tư tổ chức quốc tế, bên cạnh điều kiện tiếp cận, mức độ minh bạch và tính nhất quán trong thực thi chính sách cũng là những yếu tố được xem xét khi phân bổ vốn.

ASF AGM 2026 có sự tham gia của các hiệp hội thành viên ASF, ICMA, ASIFMA, ICSA, Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), cơ quan quản lý và các thành viên thị trường. Sự tham gia này tạo thêm kênh trao đổi về thị trường trái phiếu, công bố thông tin, ESG, tài chính bền vững, quản trị và hiện đại hóa hạ tầng.

Trong khuôn khổ hội nghị, các báo cáo của hiệp hội thành viên vào chiều 1/10 và sáng 2/10 cung cấp thông tin về diễn biến và những vấn đề đang đặt ra tại các thị trường chứng khoán trong khu vực. Chiều 2/10, diễn đàn chuyên đề “Đầu tư vào Việt Nam - Vươn mình trong Kỷ nguyên mới” dự kiến đề cập kinh tế, môi trường đầu tư và vai trò của thị trường vốn Việt Nam.

Bên cạnh thể chế và hạ tầng, chiều sâu của thị trường còn phụ thuộc vào chất lượng hàng hóa và cơ sở nhà đầu tư. Với trái phiếu, chất lượng tổ chức phát hành, xếp hạng tín nhiệm và sự đa dạng của sản phẩm có liên quan đến khả năng huy động vốn dài hạn.

Quá trình này cũng đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức trung gian. Công ty chứng khoán, ngân hàng và công ty quản lý quỹ trực tiếp cung cấp dịch vụ nghiên cứu, phân phối, lưu ký, quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm. Khi sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức quốc tế tăng, năng lực cung cấp các dịch vụ này cũng cần được nâng tương ứng.

Những yêu cầu trên gắn với định hướng phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam trong dài hạn. Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 theo Quyết định số 1726/QĐ-TTg xác định thị trường chứng khoán là một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, hướng tới phát triển ổn định, an toàn, hiệu quả, bền vững và hội nhập.

Đến năm 2030, mục tiêu vốn hóa thị trường cổ phiếu được đặt ở mức 120% GDP; dư nợ thị trường trái phiếu tối thiểu 58% GDP, trong đó dư nợ trái phiếu doanh nghiệp tối thiểu 25% GDP. Các mục tiêu này đặt ra yêu cầu phát triển đồng thời về quy mô và chất lượng thị trường.

Trong đó, quản trị công ty, công bố thông tin, ESG và tài chính bền vững được nhà đầu tư quốc tế sử dụng trong quá trình đánh giá và phân bổ vốn. Khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn vì vậy không chỉ gắn với việc thị trường được phân loại ở nhóm nào mà còn phụ thuộc vào mức độ minh bạch, chất lượng doanh nghiệp và khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư tổ chức.

ASF AGM 2026 diễn ra khi thị trường chứng khoán Việt Nam vừa bước sang vị thế mới sau nâng hạng. Trong bối cảnh đó, các vấn đề về dòng vốn, thể chế, hạ tầng, chất lượng hàng hóa và năng lực trung gian tiếp tục gắn với quá trình phát triển thị trường, cũng như mục tiêu nâng vai trò của thị trường vốn trong cung ứng nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Loại trừ VIC, phạm vi phân tích của chúng tôi hiện bao phủ trên 65% tổng vốn hóa thị trường, chủ yếu là các doanh nghiệp lớn và vừa. Trên cơ sở đó, chúng tôi dự báo lợi nhuận của phần lớn doanh nghiệp niêm yết trong quý III/2026 vẫn duy trì tăng trưởng tích cực, khoảng 30% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đà tăng đã chậm lại so với mức 38% trong quý I và 49% trong quý II.

Về doanh thu, các yếu tố hỗ trợ từ kinh tế trong nước vẫn tương đối tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa duy trì mức tăng hai chữ số, trong đó tháng 8 tăng 14,9% so với cùng kỳ, cao nhất trong khoảng một năm trở lại đây. Tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 10,1% so với đầu năm tính đến cuối tháng 8.

Tuy nhiên, mức độ cải thiện đang phân hóa rõ hơn. Những lĩnh vực gắn nhiều với nhu cầu nội địa, như bán lẻ và một số nhóm vận tải, vẫn có khả năng tăng trưởng tương đối tốt. Ngược lại, doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu có thể chịu áp lực từ nhu cầu bên ngoài chưa ổn định và diễn biến bất lợi của chi phí đầu vào.

Đối với lợi nhuận, dù tăng trưởng so với cùng kỳ vẫn ở mức cao, chúng tôi cho rằng thị trường đã đi qua giai đoạn tăng tốc mạnh nhất của chu kỳ hiện tại. Mặt bằng lãi suất cao hơn so với đầu năm, hiệu ứng nền thấp của năm trước giảm dần, trong khi áp lực lạm phát từ đầu quý III bắt đầu phản ánh vào chi phí hoạt động và biên lợi nhuận.

Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị thế giới vẫn là biến số khó lường. Nếu kéo dài, các yếu tố này có thể gây thêm áp lực lên giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và tâm lý tiêu dùng, qua đó ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp.

Nhìn tổng thể, lợi nhuận quý III vẫn tăng cao nhưng chậm hơn nửa đầu năm. Cùng với đó, khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận và bảo vệ biên lợi nhuận sẽ tạo khác biệt giữa các doanh nghiệp.

Lợi nhuận doanh nghiệp quý III/2026 duy trì tăng trưởng nhưng phân hóa rõ nét. Ảnh: Đức Thanh

PV: Trong bối cảnh tăng trưởng ngày càng phân hóa, theo ông, những nhóm ngành nào có khả năng ghi nhận kết quả nổi bật trong quý III và đâu là những ngành còn chịu áp lực?

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Ở nhóm bất động sản, lợi nhuận trong phạm vi phân tích của chúng tôi được dự báo tăng khoảng 42% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nếu loại trừ các doanh nghiệp đóng góp lớn như Vinhomes (VHM), Vincom Retail (VRE) và trường hợp Novaland (NVL) chuyển từ lỗ cùng kỳ năm trước sang có lãi, lợi nhuận của phần còn lại trong nhóm có thể giảm khoảng 15%. Điều này cho thấy nền tảng lợi nhuận của ngành chưa đồng đều, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cho vay cao hơn tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ và hoạt động bán hàng.

Bên cạnh đó, dầu khí là một trong những nhóm có triển vọng nổi bật trong quý III. Lợi nhuận các doanh nghiệp trong phạm vi phân tích được dự báo tăng khoảng 370% so với cùng kỳ. Trong đó, BSR là một trong những động lực chính, với lợi nhuận quý III dự kiến gấp hơn 15 lần cùng kỳ, nhờ crack spread (chênh lệch giá lọc dầu - PV) duy trì ở mức cao, khoảng gấp đôi cùng kỳ, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận hoạt động lọc dầu.

Bán lẻ cũng duy trì triển vọng tích cực, với lợi nhuận dự báo tăng khoảng 33% so với cùng kỳ nhờ sức cầu nội địa và tiêu dùng tiếp tục tăng trưởng. Đối với ngân hàng, lợi nhuận toàn ngành được kỳ vọng tăng khoảng 18%. Động lực chủ yếu đến từ tăng trưởng thu nhập lãi thuần, trong khi chi phí dự phòng tại một số ngân hàng có xu hướng giảm.

Ở chiều ngược lại, xây dựng, doanh nghiệp xuất khẩu và hàng không có thể tiếp tục chịu áp lực. Nhóm xuất khẩu đối mặt với nhu cầu bên ngoài còn bất định và chi phí đầu vào, trong khi xây dựng và hàng không chịu sức ép về chi phí và biên lợi nhuận.

Như vậy, tăng trưởng toàn thị trường được dẫn dắt đáng kể bởi một số ngành và doanh nghiệp. Do đó, cần xem xét cả chất lượng và mức độ lan tỏa của tăng trưởng khi đánh giá khả năng hoàn thành kế hoạch năm.

PV: Từ kết quả quý III và lũy kế 9 tháng, ông đánh giá thế nào về khả năng hoàn thành mục tiêu lợi nhuận năm 2026? Những yếu tố nào có thể tác động đáng kể đến kết quả quý IV?

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Kết quả quý III và lũy kế 9 tháng là một thước đo để đánh giá khả năng hoàn thành kế hoạch năm, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Khả năng về đích còn phụ thuộc vào nền tảng của từng doanh nghiệp, gồm quy mô, khả năng tiếp cận nguồn vốn, nhà cung cấp, chiến lược kinh doanh, năng lực quản trị và những biến động đặc thù trong lĩnh vực hoạt động.

Khi giá dầu tăng mạnh do xung đột tại eo biển Hormuz, các doanh nghiệp lọc hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật dầu khí và vận tải dầu khí có thể hưởng lợi, trong khi doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu chịu tác động bất lợi. Trong lĩnh vực thi công - xây dựng, các nhà thầu lớn có thể tiếp tục mở rộng quy mô thi công và duy trì biên lợi nhuận cải thiện nhẹ, như CTD, trong khi các nhà thầu nhỏ và vừa chịu sức ép đồng thời từ chi phí tài chính, nhân công và nguyên vật liệu.

Bên cạnh các yếu tố nội tại, quý IV mang tính mùa vụ đối với nhiều lĩnh vực như ngân hàng, tiêu dùng, bán lẻ và một số ngành sản xuất. Đến tháng 9, tỷ lệ giải ngân đạt trên 50% kế hoạch năm, với quy mô lên tới khoảng nửa triệu tỷ đồng. Nếu được đưa vào nền kinh tế trong ba tháng cuối năm, quá trình giải ngân có thể tạo thêm dư địa hoạt động cho các doanh nghiệp liên quan đến đầu tư hạ tầng.

Chúng tôi cho rằng, hiệu quả giải ngân đầu tư công và mặt bằng lãi suất là hai yếu tố vĩ mô đáng chú ý đối với kết quả quý IV. Khả năng hoàn thành kế hoạch năm vì vậy vẫn phụ thuộc đáng kể vào nền tảng và khả năng thích ứng của từng doanh nghiệp, để ứng phó tốt hơn với biến động mới.

PV: Xin cảm ơn ông!

Tín dụng ngân hàng vẫn là một trong những nguồn vốn chủ yếu của nền kinh tế Việt Nam, nhưng sự chênh lệch giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động đang đặt ra yêu cầu phát triển mạnh hơn các kênh dẫn vốn trung, dài hạn. 6 tháng đầu năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động đã tăng khoảng 60 điểm cơ bản, lên 6%/năm, trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, tạo sức ép nhất định lên thanh khoản hệ thống.

Bài toán càng rõ khi phần lớn nguồn vốn ngân hàng huy động có kỳ hạn ngắn, trong khi ngân hàng phải đáp ứng cả nhu cầu vay trung, dài hạn của doanh nghiệp và người dân. Nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng, áp lực cân đối kỳ hạn và chi phí vốn của hệ thống ngân hàng sẽ gia tăng.

Chính vì vậy, phát triển đồng thời thị trường tiền tệ và thị trường vốn, đặc biệt là cổ phiếu, trái phiếu, các quỹ đầu tư và nhà đầu tư tổ chức, không chỉ nhằm mở rộng sản phẩm tài chính mà còn góp phần tái cấu trúc dòng vốn của nền kinh tế.

Sau nhiều năm mở rộng mạnh, đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản hợp nhất của MB đạt 1.733.013 tỷ đồng, tăng 7,3% so với đầu năm. Dư nợ tín dụng đạt 1.256.084 tỷ đồng, tăng 13,2%, trong đó cho vay khách hàng đạt 1.227.554 tỷ đồng. Trong khi đó, tổng huy động đạt 1.149.786 tỷ đồng, tăng 8,2%, thấp hơn tốc độ tăng tín dụng; riêng tiền gửi khách hàng đạt 963.815 tỷ đồng. Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng 13,2% và huy động 8,2% phần nào cho thấy bài toán chung của hệ thống: nhu cầu vốn của nền kinh tế đang tăng nhanh và việc mở rộng những kênh cung ứng vốn ngoài tín dụng ngày càng quan trọng.

Trong 6 tháng đầu năm, MB đạt 20.188 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế hợp nhất, tăng 27,1% so với cùng kỳ và hoàn thành 51,2% kế hoạch năm. Theo dự báo của Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS), lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 của MB có thể đạt 39.712 tỷ đồng, tăng 15,9%, ROE tiếp tục duy trì trên 20%, thuộc nhóm cao của hệ thống.

8 “vệ tinh” và mục tiêu 30% lợi nhuận

Ở đây, MB tiếp tục là hạt nhân, trong khi 8 doanh nghiệp thành viên đóng vai trò những “vệ tinh”, tham gia các cấu phần khác nhau của thị trường tài chính, từ chứng khoán, quản lý quỹ, bảo hiểm tới tài chính tiêu dùng.

Mục tiêu dài hạn của MB là nâng đóng góp của các công ty thành viên lên khoảng 30% lợi nhuận toàn Tập đoàn, so với khoảng 10% hiện nay. Điều này đồng nghĩa tỷ trọng đóng góp của các “vệ tinh” cần tăng khoảng 3 lần.

Kết quả 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy quá trình này đã có những chuyển động ban đầu. Doanh thu của nhóm công ty thành viên tăng 18%, lợi nhuận tăng 13%.

Trong đó, MCredit tăng doanh thu 24% và lợi nhuận 67%, trên cơ sở tăng trưởng có chọn lọc, ưu tiên chất lượng tài sản và tối ưu chi phí. Hai doanh nghiệp bảo hiểm MIC và MB Ageas Life đạt tổng doanh thu trên 5.000 tỷ đồng, tăng khoảng 16%, cao hơn mức tăng chung của thị trường.

Hoạt động dịch vụ tại ngân hàng mẹ cũng mở rộng. Trong 6 tháng đầu năm, thu dịch vụ thanh toán và ngân quỹ tăng 1,53 lần, thu từ bảo hiểm tăng khoảng 10%; MB đứng thứ hai về bán bancassurance. Ngân hàng đồng thời đóng góp ngân sách hơn 7.700 tỷ đồng trong nửa đầu năm.

Những con số này cho thấy mô hình hệ sinh thái không chỉ nhằm mở rộng danh mục sản phẩm, mà đang từng bước tạo nguồn thu ngoài tín dụng và phân tán động lực lợi nhuận sang nhiều cấu phần tài chính. MB Capital và mắt xích còn nhiều dư địa của thị trường vốn. Nếu ngân hàng mẹ là trụ cột của thị trường tiền tệ thì MBS và MB Capital giúp hệ sinh thái MB mở rộng sang thị trường vốn.

Dư địa của lĩnh vực này tại Việt Nam còn rất lớn. Quy mô tài sản quản lý (AUM) của ngành quản lý quỹ những năm gần đây tăng bình quân khoảng 20%/năm, nhưng mới tương đương khoảng 6% GDP. Đáng chú ý, quy mô các quỹ đại chúng chỉ khoảng 0,8% GDP. Những tỷ lệ này cho thấy nguồn vốn dài hạn thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của nền kinh tế. Trong khi đó, định hướng phát triển ngành quỹ đặt mục tiêu đến năm 2030, AUM có thể đạt khoảng 1-1,1 triệu tỷ đồng, NAV các quỹ tương đương khoảng 5% GDP, đồng thời tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức hướng tới 30-40% thị trường.

Đây là khoảng trống mà những định chế có nền khách hàng lớn như MB có lợi thế tham gia. Thay vì tiền nhàn rỗi của người dân chủ yếu đi vào ngân hàng dưới dạng tiền gửi rồi được chuyển hóa thành tín dụng, các quỹ đầu tư có thể tập hợp nguồn tiền của cá nhân và tổ chức để đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản tài chính khác. Qua đó, vốn được dẫn trực tiếp hơn tới doanh nghiệp và thị trường vốn. Vì vậy, MB Capital không đơn thuần là một công ty thành viên cung cấp thêm sản phẩm đầu tư. Trong cấu trúc tập đoàn tài chính, quản lý quỹ có thể trở thành cầu nối giữa khối tài sản của khách hàng với nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế.

39.3 triệu khách hàng - lợi thế để mở rộng thị trường đầu tư

Một lợi thế đáng kể của MB trong chiến lược này là quy mô khách hàng.

Đến giữa năm 2026, MB đã có khoảng 39,3 triệu khách hàng, tăng thêm 2,8 triệu khách hàng chỉ trong 6 tháng và tiến gần mục tiêu 40 triệu khách hàng của cả năm.

Nếu nền khách hàng này chỉ sử dụng tài khoản thanh toán, tiền gửi và tín dụng, giá trị khai thác hệ sinh thái vẫn chủ yếu nằm trong phạm vi ngân hàng. Nhưng khi được kết nối với chứng khoán, chứng chỉ quỹ, bảo hiểm, quản lý tài sản và tài chính tiêu dùng, khả năng phục vụ sẽ mở rộng theo toàn bộ vòng đời tài chính của khách hàng.

Một khách hàng có thể bắt đầu từ tài khoản thanh toán, sau đó gửi tiết kiệm, vay mua nhà, đầu tư chứng khoán, mua chứng chỉ quỹ, bảo hiểm và tiến tới quản lý tài sản. Với doanh nghiệp, hành trình có thể từ tín dụng và thanh toán sang tư vấn phát hành, huy động vốn, đầu tư và bảo hiểm.

Tuy nhiên, Tổng Giám đốc MB Phạm Như Ánh nhấn mạnh việc phát triển hệ sinh thái không đồng nghĩa bán chéo sản phẩm bằng mọi giá.

“Chúng tôi không đặt điều kiện khách hàng phải mua thêm sản phẩm. Điều quan trọng nhất là khách hàng có trải nghiệm tốt hơn, được phục vụ tốt hơn và nhận được nhiều giá trị hơn từ hệ sinh thái”, ông Phạm Như Ánh chia sẻ.

Công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo vì vậy trở thành hạ tầng quan trọng để kết nối các “vệ tinh”. Với hàng chục triệu khách hàng, lợi thế số hóa không chỉ giúp MB tiết giảm chi phí mà còn tạo khả năng đưa các sản phẩm chứng khoán, quỹ đầu tư, bảo hiểm và quản lý tài sản tới số đông.

Điều này cũng phù hợp với yêu cầu tái cấu trúc dòng vốn của nền kinh tế. Khi tín dụng của riêng MB đã vượt 1,25 triệu tỷ đồng, trong khi quy mô ngành quản lý quỹ mới tương đương khoảng 6% GDP, khoảng cách giữa thị trường tiền tệ và các kênh vốn tổ chức vẫn còn rất lớn.

Bởi vậy, giá trị của mô hình tập đoàn tài chính không nằm ở việc MB sở hữu bao nhiêu công ty thành viên, mà ở khả năng biến các cấu phần này thành một hệ thống kết nối: tiền gửi - tín dụng - chứng khoán - quỹ đầu tư - quản lý tài sản - bảo hiểm.

Khi 8 “vệ tinh” cùng vận hành trên nền khách hàng khoảng 38 triệu người và hạ tầng số chung, MB có cơ sở tiến từ một ngân hàng quy mô lớn sang một tập đoàn tài chính tích hợp, nơi thị trường tiền tệ và thị trường vốn được kết nối trong cùng một hệ sinh thái. Và mục tiêu đưa các công ty thành viên đóng góp 30% lợi nhuận sẽ là một trong những thước đo rõ nhất cho quá trình chuyển đổi này.

Bổ sung nội dung vào mục 1:

- Chuyển mạnh tư duy coi văn hóa là một lĩnh vực phát triển sang xác lập văn hóa là nền tảng, trụ cột phát triển, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm của quốc gia và động lực tăng trưởng mới; bảo đảm yêu cầu phát triển văn hóa được thể hiện đầy đủ trong các chủ trương, chính sách về kinh tế, chính trị, giáo dục, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quản trị quốc gia.

- Chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa bảo tồn và sáng tạo; vừa giữ gìn, phát huy các giá trị truyền thống, vừa chuyển hóa thành tri thức mới, tài sản trí tuệ, sản phẩm, thị trường và sức mạnh mềm quốc gia.

Chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa bảo tồn và sáng tạo; vừa giữ gìn, phát huy các giá trị truyền thống, vừa chuyển hóa thành tri thức mới, tài sản trí tuệ, sản phẩm, thị trường và sức mạnh mềm quốc gia. Ảnh: HH

Bổ sung nội dung vào mục 4:

- Chuyển từ phát triển văn hóa chủ yếu trong không gian truyền thống sang phát triển đồng bộ trong không gian thực và không gian số. Xây dựng năng lực tự chủ về dữ liệu, nền tảng và nội dung văn hóa Việt Nam, coi đây là một bộ phận quan trọng của chủ quyền quốc gia trong thời đại số. Chủ động tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu thêm bản sắc dân tộc, qua đó nâng cao sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa của văn hóa Việt Nam.

- Đẩy mạnh xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số; nâng cao sức hấp dẫn, khả năng lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa dân tộc.

Bổ sung nội dung vào mục 5:

Chuyển mạnh tư duy quản lý văn hóa sang tư duy kiến tạo phát triển; phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của Nhân dân; khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng; huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nhà nước để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, có sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa trong thời kỳ mới.

Bổ sung nội dung vào mục 6:

Phát huy vai trò của văn hóa đối với mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, xác định rõ các lĩnh vực có khả năng tạo tăng trưởng, địa phương có điều kiện hình thành trung tâm dẫn dắt, doanh nghiệp có năng lực triển khai và các dự án có khả năng tạo ra sản phẩm, doanh thu, việc làm, tài sản trí tuệ và mở rộng thị trường.

Cùng với đó, Nghị quyết số 299/NQ-CP bổ sung 7 nhiệm vụ vào Phụ lục ban hành kèm theo Chương trình hành động.

Ngoài ra, Nghị quyết số 299/NQ-CP điều chỉnh tên gọi, kết quả đánh giá và thời hạn hoàn thành của các nhiệm vụ tại Phụ lục Chương trình hành động. Theo đó một số nhiệm vụ được điều chỉnh theo hướng rút ngắn thời gian hoàn thành.

Nghị quyết số 299/NQ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (29/9/2026).

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, công nghiệp hỗ trợ không phải là một bộ phận thứ yếu của nền công nghiệp, mà là một trong những nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia.

Công nghiệp hỗ trợ càng phát triển, năng lực nội sinh của nền kinh tế càng được củng cố; giá trị tạo ra và giữ lại trong nước càng lớn; khả năng chống chịu trước những biến động bên ngoài càng cao.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị phát biểu tại hội thảo.

Thời gian qua, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã có bước phát triển tích cực, nhưng vẫn là khâu yếu, khâu hạn chế của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không chỉ là thiếu doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, mà còn là thiếu năng lực doanh nghiệp ở những tầng có giá trị gia tăng cao.

Vì vậy, theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, nếu chỉ tiếp tục tiếp cận theo hướng tăng số lượng doanh nghiệp, mở rộng danh mục sản phẩm hoặc đơn thuần nâng tỷ lệ nội địa hóa thì chưa đủ. Vấn đề quan trọng hơn là giá trị nào được tạo ra trong nước, công nghệ nào được làm chủ, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ở đâu trong chuỗi và có thể tiến lên tầng nào của chuỗi giá trị.

“Đây chính là yêu cầu chuyển từ ‘nội địa hóa sản phẩm’ sang ‘nội địa hóa giá trị và năng lực’” - Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nêu rõ.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và các đại biểu tham quan gian hành tại hội thảo.

Từ đó, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề xuất 7 định hướng: xác định công nghiệp hỗ trợ là bộ phận cấu thành của chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia; chuyển trọng tâm từ “có sản phẩm” sang “có năng lực”; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái; phát huy vai trò kinh tế tư nhân, doanh nghiệp Việt Nam và thu hút FDI; lựa chọn có trọng tâm ngành, công nghệ ưu tiên; xây dựng hạ tầng dùng chung đáp ứng chuẩn quốc tế; đổi mới hỗ trợ của Nhà nước theo hướng tập trung, có điều kiện, gắn với kết quả.

Khẳng định “tự chủ công nghiệp không đồng nghĩa với tự sản xuất tất cả”, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, “tự chủ phải đi cùng hội nhập, tự cường phải đi cùng hợp tác, năng lực trong nước phải gắn với chuỗi giá trị toàn cầu”.

Sau phát biểu khai mạc và đề dẫn, hội thảo đã diễn ra với hai phiên tham luận và phiên thảo luận. 9 tham luận tại hội thảo tập trung vào đề xuất chủ trương phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới; thực trạng và định hướng đến năm 2030, tầm nhìn 2045; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; chính sách và kết quả thực thi; thể chế, chính sách và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thúc đẩy doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Các tham luận cũng đề cập thực tiễn Phú Thọ, thực tiễn doanh nghiệp và những kiến nghị từ Viettel, Petrovietnam.

Bí thư Tỉnh uỷ Phú Thọ Phạm Đại Dương phát biểu tại hội thảo.

Các nội dung tại hội thảo sẽ được tổng hợp, chắt lọc, xây dựng tổng thuật báo cáo tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương, định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ; đồng thời làm cơ sở rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách và chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ có liên quan.

Biến các dự án lớn thành “đơn đặt hàng đầu tiên” cho doanh nghiệp trong nước

Kết luận hội thảo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá các ý kiến tại hội thảo cùng các tham luận trong kỷ yếu đã phác họa bức tranh tương đối toàn diện, đi sâu cả lý luận và thực tiễn phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Theo thống kê chưa đầy đủ được Phó Thủ tướng Thường trực dẫn tại hội thảo, cả nước hiện có trên 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, khoảng 30% đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, công nghiệp hỗ trợ vẫn “rộng mà chưa sâu, nhiều mà chưa mạnh”.

Từ những vấn đề đặt ra, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị thực hiện 5 chuyển đổi căn bản: chuyển từ “nội địa hóa theo tỉ lệ” sang “làm chủ năng lực”; từ hỗ trợ dàn trải theo tên ngành sang tập trung theo chuỗi, theo công đoạn, theo những bài toán lớn của đất nước và hiệu quả đầu ra; từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả, có điều kiện, có thời hạn; từ chú trọng “thu hút FDI” sang “sử dụng hiệu quả FDI”; từ quản lý theo hoạt động sang quản lý theo kết quả.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu kết luận hội thảo.

Nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, chia sẻ rủi ro, kiên quyết không để phát sinh cơ chế xin - cho. Nguồn lực ngân sách bỏ ra phải tạo thêm nhà cung ứng đạt chuẩn và thêm giá trị gia tăng trong nước. Xuyên suốt các chuyển đổi là nguyên tắc doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể; thị trường trong nước là điểm tựa, xuất khẩu là thước đo cuối cùng của năng lực cạnh tranh.

Để đạt các mục tiêu, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện 8 nhóm nhiệm vụ, từ hoàn thiện thể chế, kiến tạo thị trường dẫn dắt, phát huy doanh nghiệp đầu chuỗi và liên kết với FDI đến xây dựng hạ tầng kỹ thuật dùng chung, phát triển nhân lực, đổi mới công cụ tài chính, tín dụng, tổ chức không gian phát triển và xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nghiên cứu cơ chế để đầu tư công, các dự án hạ tầng chiến lược, mua sắm công và mua sắm của doanh nghiệp nhà nước trở thành “đơn đặt hàng đầu tiên” cho doanh nghiệp trong nước. Các dự án lớn cần có phương án sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước trên cơ sở năng lực đáp ứng, gắn với giá trị và hàm lượng công nghệ; nhập khẩu công nghệ cao cần gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển năng lực trong nước.

Về tài chính, tín dụng, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị chuyển trọng tâm từ ưu đãi thuế sang các công cụ dựa trên chi phí thực tế, kết nối các quỹ hiện có thành bộ công cụ thống nhất, phát triển tín dụng chuỗi cung ứng, cho vay dựa trên hợp đồng, đơn hàng và hiệu quả của doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công thương ban hành kế hoạch hành động Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2028 trước ngày 30/10/2026, trong đó có danh mục chuỗi, phân hệ ưu tiên, địa chỉ trách nhiệm và các mốc kiểm tra sau 12 tháng, 24 tháng; đồng thời khẩn trương hoàn thiện dự án Luật Công nghiệp trọng điểm để trình Chính phủ.

Bộ Công thương phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng bộ chỉ tiêu thống kê, theo dõi, đánh giá kết quả phát triển công nghiệp hỗ trợ; xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp; nghiên cứu đề xuất của tỉnh Phú Thọ về thí điểm Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp gắn với nền tảng dữ liệu công nghiệp hỗ trợ cấp vùng.

Các bộ, ngành quản lý những dự án lớn rà soát chương trình, dự án để tạo thị trường cho công nghiệp hỗ trợ trong nước. Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nghiên cứu lộ trình nội địa hóa và tăng đặt hàng trong nước từ nay đến ngày 30/6/2027.

Đoàn công tác Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tham dự Lễ khai mạc Hội nghị thường niên AIIB 2026. Ảnh: Vũ Khuê

Trong khuôn khổ chuyến công tác, đại diện Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam triển khai nhiều hoạt động song phương thiết thực với các lãnh đạo cấp cao của AIIB.

Ngày 28/9, đoàn Bộ Tài chính đã làm việc kỹ thuật với ông Rajat Misra - Tổng giám đốc khu vực khách hàng công của AIIB, để trao đổi về định hướng hợp tác giai đoạn 2026 - 2030, tìm hiểu gói hỗ trợ ngân sách giải ngân nhanh quy mô 10 tỷ USD của AIIB và thống nhất kế hoạch sớm tiến hành đàm phán khoản vay hỗ trợ ngân sách đồng tài trợ với Ngân hàng Tái thiết Phát triển Đức (KfW) và Cơ quan Tiền gửi và Tín dụng Ý (CDP) vào tháng 10/2026.

Đoàn Bộ Tài chính Việt Nam làm việc với Tổng giám đốc khu vực khách hàng công của AIIB, Rajat Misra. Ảnh: Vũ Khuê

Ngày 29/9/2026, đại diện hai cơ quan Việt Nam tiếp tục làm việc với bà Kim See Lim - Giám đốc đầu tư và khách hàng công khu vực 1 AIIB, nhằm rà soát và cập nhật tiến độ chuẩn bị các khoản vay trọng điểm như dự án tuyến Metro số 2, dự án nâng cấp lưới điện của EVNNPT và các khoản vay hỗ trợ ngân sách đồng tài trợ.

Ngoài ra, với sự chủ trì của ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hai cơ quan cũng có buổi làm việc với ông Gustavo De Rosa -Giám đốc Tài chính AIIB trao đổi về nhu cầu vay vốn của phía Việt Nam cũng như lắng nghe về khả năng có thể cung cấp các khoản vay, phương thức vay từ phía AIIB, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư tư nhân và các dự án phát triển cơ sở hạ tầng của khu vực công.

Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chụp ảnh sau buổi làm việc với bà Kim See Lim - Giám đốc đầu tư và khách hàng công khu vực 1 AIIB. Ảnh: Vũ Khuê

Buổi làm việc với ông Gustavo De Rosa - Giám đốc Tài chính AIIB. Ảnh: Vũ Khuê

Chiều cùng ngày, dưới sự chủ trì của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh, đại diện Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đã có buổi làm việc với ông Cosimo Thawley - Giám đốc nhóm nước số 7 AIIB.

Tại các cuộc họp với ông Thawley, cũng như các nhóm công tác của AIIB, đại diện Bộ Tài chính đề nghị AIIB chủ động và cùng Chính phủ Việt Nam nghiên cứu các nguồn tài chính đa phương khác, các khoản viện trợ không hoàn lại từ các chính phủ song phương có cùng lợi ích tại khu vực để làm mềm hoá các khoản vay, tăng cường năng lực hấp thụ tài chính (hỗ trợ kỹ thuật xây dựng, chuẩn bị dự án,...). Đồng thời đề nghị AIIB thường xuyên rà soát quy trình thủ tục để đảm bảo hiệu quả và giảm thiểu những khác biệt làm chậm tiến trình xây dựng, phê duyệt và đàm phán các khoản vay.

Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có buổi làm việc với ông Cosimo Thawley - Giám đốc nhóm nước số 7 AIIB. Ảnh: Vũ Khuê

AIIB cho biết tuy đến nay AIIB chưa có văn phòng đại diện tại Việt Nam, nhưng trong thời gian qua, đã có những tiến bộ trong việc phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các cơ quan phía Việt Nam để xác định, xây dựng dự án. Hiện nay, AIIB đang rà soát, nghiên cứu cấu trúc các vùng hợp tác trọng tâm trong khu vực châu Á, đặc biệt là khu vực sông Mê - Công với các đầu mối cán bộ quản lý danh mục dự án cụ thể. Với việc tổ chức đoàn làm việc Ban Giám đốc AIIB vào tháng 11/2026 tại Đà Nẵng, cùng loạt hội thảo kỹ thuật, AIIB kỳ vọng sẽ hiện diện rõ hơn trong quá trình huy động nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam.

Chuyến công tác đã diễn ra thành công tốt đẹp, thể hiện sự chủ động Bộ Tài chính trong việc tìm kiếm khả năng tiếp cận các nguồn vốn đa phương hiệu quả và thúc đẩy quan hệ đối tác với các định chế tài chính quốc tế.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND TP.HCM về việc xác định cơ quan có thẩm quyền triển khai Dự án hoàn thiện Vành đai 3 TP.HCM giai đoạn 2 theo phương thức PPP.

Theo Bộ Xây dựng, Quy hoạch mạng lưới đường bộ xác định Vành đai 3 TP.HCM thuộc hệ thống đường cao tốc, có chiều dài khoảng 92 km, quy mô 8 làn xe và tiến trình đầu tư trước năm 2030. Tuyến đi qua TP.HCM khoảng 73,6 km, Đồng Nai khoảng 11,3 km và Tây Ninh khoảng 6,8 km.

Quy định hiện hành về quản lý đường bộ cũng xác định, đoạn Vành đai 3 đi qua TP.HCM thuộc trách nhiệm quản lý của UBND TP.HCM; các đoạn đi qua Đồng Nai và Tây Ninh thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng.

Riêng Dự án thành phần 1A, đoạn Tân Vạn - Nhơn Trạch giai đoạn 1 dài khoảng 8,75 km, đã được Bộ Xây dựng đầu tư hoàn thành năm 2025 và bàn giao cho UBND TP.HCM quản lý từ tháng 3/2026.

Hiện nay Dự án xây dựng đường Vành đai 3 TP.HCM dài khoảng 76,34 km đang được phân kỳ đầu tư với quy mô 4 làn xe, do TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh làm cơ quan chủ quản đối với các đoạn tuyến trên địa bàn.

Trước đề nghị của UBND TP.HCM, cả hai địa phương liên quan đều đã thống nhất giao UBND TP.HCM làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện giai đoạn hoàn thiện tuyến theo phương thức PPP.

Trong đó, UBND TP. Đồng Nai có ý kiến thống nhất từ ngày 24/6/2026, trong khi UBND tỉnh Tây Ninh đồng thuận vào ngày 22/7/2026.

Trên cơ sở quy định của Nghị định số 243/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức PPP và để bảo đảm việc nghiên cứu, đầu tư mở rộng Vành đai 3 được thực hiện đồng bộ toàn tuyến theo quy hoạch, Bộ Xây dựng thống nhất giao UBND TP.HCM làm đầu mối có thẩm quyền triển khai Dự án giai đoạn 2.

Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP.HCM phối hợp với Đồng Nai và Tây Ninh chủ động nghiên cứu, huy động nguồn lực để đầu tư mở rộng tuyến theo quy hoạch, tuân thủ các quy định của pháp luật về PPP và pháp luật có liên quan.

Được biết, việc thống nhất cơ quan có thẩm quyền là bước pháp lý cần thiết để UBND TP.HCM cùng các địa phương liên quan tiếp tục nghiên cứu phương án đầu tư, lập hồ sơ và triển khai các thủ tục chuẩn bị dự án đầu tư mở rộng tuyến vành đai 3 TP.HCM theo quy hoạch.

Trước đó, vào giữa tháng 3/2026, Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) và Công ty cổ phần Xây dựng Hạ tầng IMIC đã đề nghị được lập hồ sơ đề xuất Dự án hoàn thiện Vành đai 3 TP.HCM theo phương thức PPP, loại hợp đồng BOT.

Theo đề xuất của Liên danh Nhà đầu tư, phạm vi nghiên cứu Dự án dài khoảng 91 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Tuyến chính được đề xuất hoàn thiện theo quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/h, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 65.000 tỷ đồng.

Liên danh Nhà đầu tư đề xuất tự tổ chức lập hồ sơ dự án trong vòng 3 tháng kể từ khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận cho nghiên cứu, đồng thời tự chịu toàn bộ chi phí và rủi ro trong trường hợp Dự án không được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Việc nghiên cứu hoàn thiện Vành đai 3 TP.HCM cũng nằm trong chủ trương chung về nâng cấp các tuyến cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, đối với các tuyến cao tốc 4 làn xe, Bộ Xây dựng và các địa phương căn cứ nhu cầu vận tải để nghiên cứu phương án mở rộng, nâng cấp theo quy chuẩn và quy hoạch; ưu tiên huy động nguồn vốn tư nhân đối với các dự án có khả năng hoàn vốn.

Nếu được triển khai, giai đoạn 2 sẽ hoàn thiện mặt cắt tuyến Vành đai 3 lên quy mô quy hoạch, qua đó nâng năng lực khai thác và tăng tính đồng bộ của trục vành đai kết nối TP.HCM với Đồng Nai, Tây Ninh và mạng lưới cao tốc khu vực phía Nam.

Việc này nhằm vừa hoàn thuế nhanh chóng, đúng đối tượng, vừa phòng ngừa gian lận, trục lợi ngân sách nhà nước.

Việc ban hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 ngày 10/12/2025, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 và Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 đã tạo bước chuyển đột phá trong chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng theo hướng điện tử hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính, gắn với lộ trình hoàn thiện Hệ thống thông tin quản lý thuế nhằm đáp ứng toàn bộ các hình thức giao dịch điện tử giữa người nộp thuế và cơ quan thuế.

Trên cơ sở đó, “Sổ tay hoàn thuế giá trị gia tăng dành cho người nộp thuế” được biên soạn nhằm cung cấp những nội dung cần thiết để người nộp thuế chủ động thực hiện quyền và nghĩa vụ liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo Thuế TP. Hà Nội, sổ tay tập trung vào các quy định về hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng, trong đó có tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hoàn thuế; hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa xuất khẩu và dự án đầu tư; tiếp nhận và hủy hồ sơ hoàn thuế; hồ sơ hoàn thuế liên quan đến điều ước quốc tế, giải thể, phá sản; phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng; hồ sơ hoàn thuế đối với sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5%, ODA, viện trợ; phân loại rủi ro và các điều khoản chuyển tiếp.

Bên cạnh đó, sổ tay hệ thống hóa các quy định chung về hoàn thuế giá trị gia tăng, gồm 8 trường hợp được hoàn thuế giá trị gia tăng và việc phân loại hồ sơ; điều kiện chung về hoàn thuế giá trị gia tăng; hồ sơ, thủ tục và thời gian giải quyết hồ sơ.

Đối với từng trường hợp cụ thể, sổ tay hướng dẫn hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa xuất khẩu; dự án đầu tư; sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất 5%; thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết khi giải thể, phá sản.

Ngoài ra, nội dung sổ tay còn đề cập việc hoàn thuế giá trị gia tăng đối với ngân hàng thương mại là đại lý hoàn thuế giá trị gia tăng cho khách xuất cảnh; hoàn thuế đối với ODA, viện trợ không hoàn lại, viện trợ nhân đạo; hoàn thuế cho đối tượng hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và hoàn thuế theo điều ước quốc tế.

Một nội dung đáng chú ý khác là phần hướng dẫn về một số lỗi thường gặp và các tình huống người nộp thuế xác định sai trường hợp, điều kiện hoàn thuế. Sổ tay đồng thời cung cấp “check list” những nội dung người nộp thuế cần kiểm tra trước khi gửi hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng.

Thuế TP. Hà Nội cho biết, việc xây dựng sổ tay nhằm giúp người nộp thuế nắm bắt đầy đủ, chính xác quy định về hoàn thuế giá trị gia tăng trong giai đoạn chuyển tiếp; qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí tuân thủ, chủ động hơn trong thực hiện quyền và nghĩa vụ về thuế.

Đây cũng là cơ sở góp phần xây dựng môi trường thuế minh bạch, công bằng và thuận lợi, trong bối cảnh chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng đang được chuyển đổi theo hướng điện tử hóa và hoàn thiện Hệ thống thông tin quản lý thuế./.

Ông Lê Thanh Hải (bên trái) bàn giao công tác, nhiệm vụ với ông Trần Đức Đông.

Trước đó, Đại tá Trần Đức Đông là Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CO3- Bộ Công an) biệt phái giữ chức vụ Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, Đại tá Trần Đức Đông cam kết sẽ cùng với tập thể cán bộ, sỹ quan, công chức, viên chức Văn phòng Thường trực đoàn kết, nỗ lực, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho Ban Chỉ đạo 389 quốc gia góp phần từng bước đẩy lùi, tiến tới chấm dứt tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả./.

Ngày 30/9, Công ty Cổ phần Đầu tư F88 (F88 - mã Ck: F88) thông báo 11,013 triệu cổ phiếu từ đợt chào bán ra công chúng chính thức được giao dịch trên thị trường UPCoM, nâng tổng số cổ phiếu đăng ký giao dịch của F88 lên 231,26 triệu cổ phiếu.

Hơn 11 triệu cổ phiếu lên UPCoM, F88 đẩy mạnh huy động vốn nhiều kênh. Ảnh tư liệu.

Đợt chào bán mang về tổng cộng khoảng 781,9 tỷ đồng, vốn điều lệ của Công ty cổ phần Đầu tư F88 tăng lên 2.312,65 tỷ đồng. Số tiền thu được từ đợt chào bán được sử dụng để tăng vốn tại Công ty cổ phần Kinh doanh F88, phục vụ hoạt động kinh doanh dịch vụ cho vay cốt lõi.

Bên cạnh đó, F88 tiếp tục triển khai phương án chuyển cổ phiếu từ giao dịch UPCoM sang niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE). Kế hoạch này hướng tới mở rộng cơ sở nhà đầu tư và hỗ trợ khả năng tiếp cận thị trường vốn. Thời điểm niêm yết và giao dịch trên HOSE sẽ được công bố sau khi hoàn tất các thủ tục và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Ông Phùng Anh Tuấn - Chủ tịch Hội đồng quản trị F88 từng nhận định doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng cả về quy mô và hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo, khi nhu cầu tài chính của khách hàng bình dân còn rất lớn.

“Khi hạ được chi phí huy động vốn, quản trị hiệu quả tỷ lệ xóa nợ ròng và chi phí vận hành, F88 sẽ có thêm dư địa cải thiện biên lợi nhuận. Những cải thiện đó cũng tạo điều kiện để chúng tôi đưa ra các sản phẩm có chi phí vay phù hợp hơn, mở rộng khả năng tiếp cận của khách hàng và duy trì hiệu quả sinh lời trong giai đoạn tăng trưởng tiếp theo” - Chủ tịch F88 kỳ vọng.

Bên cạnh việc chào bán cổ phiếu ra công chúng, Công ty cổ phần Kinh doanh F88 cũng phân phối 03 đợt trái phiếu ra công chúng với lãi suất 10%/năm, huy động thành công khoảng 833,5 tỷ đồng, bổ sung nguồn lực cho danh mục cho vay.

Trong quý III/2026, Hội đồng quản trị F88 đã phê duyệt việc thực hiện các khoản vay quốc tế với tổng quy mô lên tới 50 triệu USD, tương đương khoảng 1.300 tỷ đồng. Khoản vay được kỳ vọng tạo thêm dư địa tài trợ cho kế hoạch tăng trưởng và mở rộng quan hệ với các định chế tài chính quốc tế.

Trong 5 năm đầu, F88 chỉ mở 46 phòng giao dịch, dành thời gian xây dựng con người, công nghệ, quản trị rủi ro và chuẩn hóa sản phẩm. Tính đến tháng 8/2026, F88 có hơn 980 phòng giao dịch trên toàn quốc; 99% phòng giao dịch hoạt động trên 12 tháng đã có lãi.

Cùng với mạng lưới cửa hàng vật lý, F88 phát triển ứng dụng My F88, tiệm cận 1 triệu lượt tải vào cuối tháng 6/2026.

Trên nền tảng mạng lưới và tệp khách hàng hiện hữu, F88 tiếp tục phát triển mảng phân phối bảo hiểm, đồng thời mở rộng chuỗi cửa hàng bảo hiểm NNX (Ngôi Nhà Xanh) để tiếp cận cả những khách hàng không có nhu cầu vay.

Tính trong nửa đầu năm 2026, tỷ lệ chi phí hoạt động trên doanh thu (CIR) của F88 ở mức 43,9%, so với 50,9% của cả năm 2025. Tổng doanh thu bán niên tăng 58,1% cùng kỳ; trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng khoảng 22,4% so với cùng kỳ./.

Bộ Tài chính đã hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, cụ thể hóa Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội sau khi tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia trước đây thành một chương trình tổng thể.

Dự thảo nghị định gồm 7 chương, 54 điều và 8 phụ lục, quy định từ mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi, đối tượng, nguồn lực đến cơ chế đặc thù, đánh giá kết quả và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Các chính sách được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa có chọn lọc, không cộng gộp cơ học và không thu hẹp quyền lợi hợp pháp của đối tượng thụ hưởng.

Điểm đáng chú ý là dự thảo đẩy mạnh phân cấp cho địa phương. Chính quyền địa phương được chủ động phân bổ chi tiết, điều chỉnh nguồn lực trong phạm vi kế hoạch được cấp có thẩm quyền giao; lựa chọn nội dung, mô hình, phương thức tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế; quyết định và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, trong đó có dự án đầu tư xây dựng đặc thù và dự án hỗ trợ phát triển sản xuất.

Bộ Tài chính đề xuất một khung chính sách thống nhất để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035. Ảnh TL minh họa

Ở cấp trung ương, Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp, cân đối, phân bổ ngân sách trung ương và quản lý nguồn lực. Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương; các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm về mục tiêu, tiêu chuẩn, chỉ tiêu và kết quả thuộc lĩnh vực được giao.

Việc phân cấp đi cùng yêu cầu công khai, minh bạch, cập nhật dữ liệu, trách nhiệm giải trình và tăng cường kiểm tra, giám sát. Dự thảo cũng yêu cầu các địa phương sử dụng bộ máy, nhân lực hiện có, không làm phát sinh tổ chức mới, biên chế chuyên trách.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, tính chất kỹ thuật đơn giản, có sự tham gia của người dân, dự thảo quy định cơ chế đặc thù từ lập, thẩm định, phê duyệt dự án đến lựa chọn nhà thầu, thi công, thanh toán, quyết toán và bảo trì công trình theo hướng đơn giản hóa hồ sơ, trình tự nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, an toàn và giám sát cộng đồng.

Trong hỗ trợ phát triển sản xuất, dự thảo quy định 4 cơ chế gồm hỗ trợ liên kết theo chuỗi giá trị, hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, hỗ trợ theo nhiệm vụ và hỗ trợ đặc thù. Các biểu mẫu hồ sơ được ban hành kèm theo nghị định nhằm thống nhất thông tin cần thiết, đồng thời không cho phép địa phương tự bổ sung điều kiện, thành phần hồ sơ làm tăng chi phí tuân thủ.

Dự thảo cũng phân định phạm vi sử dụng ngân sách trung ương của chương trình, nhằm tránh trùng lặp với các nhiệm vụ chi thường xuyên đã được ngân sách nhà nước bảo đảm.

Theo phương án tại Điều 18, ngân sách trung ương của chương trình không sử dụng cho các nhiệm vụ thuộc chức năng quản lý nhà nước của bộ, cơ quan, đơn vị và các nhiệm vụ chi thường xuyên đã được ngân sách nhà nước bảo đảm. Một số nhiệm vụ phục vụ trực tiếp chương trình vẫn được bố trí kinh phí, trong đó có quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng công trình tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn và công trình bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa thuộc phạm vi hỗ trợ.

Bộ Tài chính đưa ra phương án này trong bối cảnh các bộ, ngành còn có ý kiến khác nhau về việc sử dụng kinh phí chương trình cho hội nghị, hội thảo, truyền thông, đào tạo, kiểm tra, đánh giá và duy tu, bảo dưỡng công trình sau bàn giao. Theo Bộ Tài chính, việc phân định rõ nhiệm vụ chi sẽ hạn chế trùng lặp và tập trung nguồn lực cho các mục tiêu, nhiệm vụ trực tiếp và đối tượng thụ hưởng.

Theo định hướng được đề xuất, ngân sách trung ương ưu tiên cho đầu tư phát triển hạ tầng thiết yếu và các chính sách hỗ trợ trực tiếp người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng yếu thế. Đối với những công trình không thuộc trường hợp được ngân sách trung ương hỗ trợ duy tu, bảo dưỡng theo cơ chế đặc thù, địa phương có trách nhiệm bố trí kinh phí theo phân cấp và quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính cũng dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ ban hành chỉ thị về tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong thực hiện chương trình sau khi nghị định được ban hành. Theo đề xuất, đối với những hoạt động cần thiết, tổng chi thường xuyên ngân sách trung ương cho các hoạt động này không vượt quá 10% tổng kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương của chương trình.

Bộ Tài chính đặt mục tiêu cơ cấu nguồn vốn ngân sách trung ương của chương trình tối thiểu 75% cho chi đầu tư phát triển và tối đa 25% cho chi thường xuyên. Đây là định hướng được đưa vào đề xuất về quản lý, sử dụng nguồn lực của chương trình.

Bảo đảm chính sách không gián đoạn trong năm 2027

Dự thảo dành Điều 53 quy định các trường hợp chuyển tiếp đối với nhiệm vụ, dự án, dự toán, hợp đồng, tài sản và đối tượng thụ hưởng đã được phê duyệt trong năm 2026.

Theo đó, các nhiệm vụ, dự án, dự toán và hợp đồng đã được phê duyệt trước ngày nghị định có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ. Một số trường hợp đã có kế hoạch vốn năm 2026 nhưng chưa thuộc diện được phê duyệt có thể lựa chọn một trong hai cơ chế theo quy định, nhưng không áp dụng đồng thời cơ chế cũ và mới cho cùng một nội dung.

Riêng việc lập, phân bổ, giao kế hoạch và dự toán năm 2027 từ trung ương về địa phương tiếp tục thực hiện theo cơ chế của 4 chương trình trước hợp nhất, theo Nghị quyết số 46/2026/QH16. Sau khi kế hoạch, dự toán được giao, việc phân bổ, quản lý và sử dụng tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện theo nghị định mới.

Bộ Tài chính đề nghị Chính phủ xem xét, ban hành nghị định trong tháng 10/2026 để kịp tổ chức phân bổ, quản lý và sử dụng kế hoạch, dự toán năm 2027.

Với một khung pháp lý thống nhất, dự thảo hướng tới việc giảm khâu trung gian trong tổ chức thực hiện, tăng quyền chủ động của địa phương và duy trì chính sách đối với người thụ hưởng trong quá trình chuyển sang chương trình mới.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh các hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, các di sản văn hóa dân tộc, các giá trị lịch sử văn hóa truyền thống... Ảnh: Sở Du lịch Hà Nội.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã quy định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc, góp phần khẳng định vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước, tạo môi trường thuận lợi, mở rộng cơ hội tiếp cận, thúc đẩy sáng tạo, nâng cao mức thụ hưởng văn hóa của Nhân dân; đồng thời động viên đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân sáng tạo, trao truyền giá trị văn hóa, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong giai đoạn mới.

Tại Chỉ thị số 35/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải tổ chức trang trọng, rộng khắp, phong phú, sinh động, vui tươi, ý nghĩa các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn kết với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và chuỗi hoạt động tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc trong từng cộng đồng, khu dân cư, thôn, tổ dân phố, địa bàn cơ sở trên toàn quốc theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng, góp phần khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trách nhiệm công dân và khát vọng đóng góp, cống hiến của các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Thủ tướng cũng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức, triển khai thực hiện; khai thác hiệu quả các thiết chế văn hóa, bảo tàng, thư viện, di tích, triển lãm, chiếu phim, biểu diễn nghệ thuật… ở tất cả các cấp, các ngành, các địa phương; chú trọng phương thức tổ chức lưu động đáp ứng nhu cầu thụ hưởng văn hóa của người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, các di sản văn hóa dân tộc, các giá trị lịch sử văn hóa truyền thống đến cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Mỗi địa phương cấp tỉnh, thành phố, cấp xã phường rà soát, lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện văn hóa, không gian văn hóa tiêu biểu để giới thiệu, quảng bá, gắn với xúc tiến, kích cầu du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa.

Chỉ thị nhấn mạnh, cần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, truyền thông đa phương tiện, thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo (AI) để giới thiệu câu chuyện văn hóa đặc sắc đến từng cộng đồng, từng gia đình, người dân trên mọi miền Tổ quốc, người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Thủ tướng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cộng đồng và toàn thể nhân dân tích cực ủng hộ, tham gia hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và chuỗi hoạt động tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc; tạo mọi điều kiện thuận lợi, hỗ trợ các tầng lớp nhân dân tham gia các hoạt động hưởng ứng, trong đó có việc miễn giảm phí, lệ phí tham quan, vé vào cửa và chi phí liên quan tại các bảo tàng, di tích, danh lam thắng cảnh, khu vui chơi giải trí, các thiết chế văn hóa, thể thao... trong Ngày Văn hóa Việt Nam và chuỗi hoạt động tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc trên phạm vi cả nước./.

Phát biểu tại Lễ trao quyết định công nhận, gia hạn áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên (DNƯT) và kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam tổ chức ngày 29/9/2026 tại Hà Nội, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng nhấn mạnh, Chương trình đã tạo bước cải cách quan trọng, góp phần thay đổi phương thức quản lý hải quan từ kiểm soát trực tiếp sang quản lý doanh nghiệp, quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro.

Tính đến tháng 9/2026, cộng đồng DNƯT gồm 74 doanh nghiệp, trong đó có 10 doanh nghiệp thuộc nhóm công nghệ cao, bán dẫn. Các doanh nghiệp đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực xuất nhập khẩu chủ lực, tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất và cung ứng quốc tế.

Ông Trần Đức Hùng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan trao quyết định công nhận áp dụng DNƯT cho 3 doanh nghiệp. Ảnh: Văn Tá

Hiệu quả của Chương trình không chỉ nằm ở việc tạo thuận lợi cho từng doanh nghiệp, mà còn tác động trực tiếp tới sự thông suốt của hoạt động thương mại, sản xuất và chuỗi cung ứng của Việt Nam.

Ông Trần Đức Hùng cho biết, trong giai đoạn phát triển mới, Chương trình DNƯT tiếp tục được nâng tầm để đáp ứng yêu cầu về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Tinh thần này được thể hiện trong việc ngành Hải quan đẩy mạnh xây dựng mô hình hải quan số, lấy dữ liệu làm nguồn lực. Việc đánh giá, công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên từng bước được thực hiện trên nền tảng dữ liệu, tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý và giảm sự can thiệp thủ công.

Cùng với đó, chế độ DNƯT được đặt trong yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp có hệ thống quản trị, kiểm soát nội bộ và mức độ tuân thủ tốt được hưởng mức độ tạo thuận lợi tương xứng.

Đây cũng là điểm cốt lõi làm nên giá trị của Chương trình DNƯT sau 15 năm: tạo thuận lợi không đồng nghĩa với giảm yêu cầu tuân thủ. Ngược lại, quyền lợi của DNƯT luôn đi cùng trách nhiệm duy trì các điều kiện, kiểm soát rủi ro và hợp tác với cơ quan Hải quan trong quá trình quản lý.

Tại lễ kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam, Cục Hải quan trao quyết định công nhận DNƯT cho 3 doanh nghiệp và gia hạn chế độ ưu tiên cho 4 doanh nghiệp. Việc công nhận và gia hạn lần này tiếp tục cho thấy, chế độ DNƯT được thực hiện trên cơ sở đánh giá thực chất về mức độ tuân thủ và năng lực quản trị. Đây không phải là cơ chế ưu tiên vô thời hạn. Năm 2025, cơ quan Hải quan đã tạm đình chỉ chế độ ưu tiên đối với 4 doanh nghiệp và đình chỉ, chấm dứt chế độ đối với 3 doanh nghiệp.

Theo quy định hiện hành, DNƯT được hưởng nhiều biện pháp tạo thuận lợi trong thủ tục hải quan, kiểm tra, giao nhận hàng hóa, quản lý thuế và kiểm tra sau thông quan. Các cơ chế này giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao khả năng dự báo trong sản xuất, logistics và kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, cơ quan Hải quan có điều kiện chuyển nguồn lực từ kiểm tra trực tiếp từng giao dịch sang đánh giá tổng thể doanh nghiệp, hệ thống kiểm soát nội bộ, công nghệ thông tin, an ninh chuỗi cung ứng và lịch sử tuân thủ. Qua đó, phương thức quản lý được phân bổ theo mức độ rủi ro thay vì áp dụng một mức độ kiểm soát như nhau đối với mọi doanh nghiệp.

Đồ họa: Đan Nguyễn

Mở rộng lợi ích ra chuỗi cung ứng quốc tế

Đại diện Cục Hải quan cho hay, sau 15 năm thực hiện, Chương trình DNƯT đang chuyển từ một cơ chế tạo thuận lợi trong phạm vi quốc gia sang từng bước mở rộng lợi ích xuyên biên giới.

Việt Nam đã ký Thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) về DNƯT với ASEAN và Hàn Quốc. MRA ASEAN đã hoàn thành triển khai giai đoạn 1 từ ngày 31/3/2026 và giai đoạn 2 từ ngày 30/6/2026. Cùng với đó, cơ quan Hải quan tiếp tục triển khai MRA Việt Nam - Hàn Quốc và nghiên cứu mở rộng hợp tác với các đối tác khác.

Việc công nhận lẫn nhau giúp DNƯT có thêm cơ hội hưởng các biện pháp tạo thuận lợi tại thị trường đối tác, qua đó nâng giá trị của DNƯT trong quá trình tham gia chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Đáng chú ý, khuôn khổ pháp lý về DNƯT trong giai đoạn 2025 - 2026 tiếp tục được hoàn thiện. Luật số 90/2025/QH15, Nghị định số 167/2025/NĐ-CP và Thông tư số 121/2025/TT-BTC đã nâng yêu cầu về kiểm soát nội bộ, an ninh chuỗi cung ứng và trách nhiệm duy trì tuân thủ; đồng thời mở rộng cơ chế tạo thuận lợi đối với một số lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, bán dẫn và công nghệ số trọng điểm. Định hướng này tạo thêm không gian để Chương trình gắn với những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Trong số 74 DNƯT hiện nay có 23 doanh nghiệp Việt Nam. Đây là cơ sở để Chương trình tiếp tục mở rộng tới các doanh nghiệp trong nước có năng lực quản trị tốt, mức độ tuân thủ cao và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Với doanh nghiệp, việc được công nhận DNƯT không chỉ mang lại lợi ích về thủ tục. Đó còn là sự ghi nhận đối với năng lực quản trị, hệ thống kiểm soát nội bộ và mức độ tuân thủ, tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào quản trị rủi ro, số hóa và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.

Ông Chung Won Seok - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hana Micron Vina - một trong 3 doanh nghiệp được trao quyết định công nhận DNƯT tại lễ kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam - chia sẻ, đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực duy trì hệ thống quản lý chặt chẽ, minh bạch và kiểm soát tốt rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Theo ông Chung Won Seok, việc được công nhận là DNƯT mang lại những lợi thế thiết thực cho Hana Micron Vina như quy trình thông quan thuận lợi hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời củng cố uy tín của doanh nghiệp với khách hàng và đối tác. Hana Micron Vina cam kết tiếp tục duy trì và nâng cao mức độ tuân thủ, kiểm soát rủi ro, cải tiến hệ thống quản lý, qua đó biến sự tin tưởng của cơ quan Hải quan thành động lực để phát triển hiệu quả và bền vững.

Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất

Theo số liệu của Cục Hải quan, tính từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt 202.414 tấn, trị giá 1,32 tỷ USD, tăng lần lượt 15,2% về lượng và 10,3% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ tăng về lượng cao hơn tốc độ tăng về giá trị là do giá xuất khẩu bình quân giảm 4,2%, đạt 6.503 USD/tấn.

Tính riêng nửa đầu tháng 9/2026, theo thống kê của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), Việt Nam xuất khẩu 10.915 tấn hồ tiêu, kim ngạch đạt 70 triệu USD.

Tính riêng nửa đầu tháng 9/2026, Việt Nam xuất khẩu 10.915 tấn hồ tiêu, kim ngạch đạt 70 triệu USD. Ảnh: An Thư

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/9, Mỹ tiếp tục giữ vị trí là thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam với khối lượng đạt 47.254 tấn, chiếm 23,5% tổng xuất khẩu. Tiếp theo là Trung Quốc (22.620 tấn), UAE (13.486 tấn)...

Ở chiều ngược lại, theo dữ liệu của VPSA, trong nửa đầu tháng 9/2026, Việt Nam nhập khẩu 959 tấn hồ tiêu, kim ngạch đạt 5,3 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/9, nhập khẩu hồ tiêu vẫn tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 47.961 tấn.

Mặc dù sản lượng xuất khẩu tăng mạnh trong khi sản lượng trong nước tiếp tục thu hẹp, giá hồ tiêu nội địa vẫn chưa khởi sắc như kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn cung nguyên liệu được bổ sung thông qua nhập khẩu, cùng những bất ổn trên thị trường trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông và chính sách thuế quan của Mỹ.

Tính đến ngày 29/9, giá tiêu tại các vùng sản xuất trọng điểm trong nước dao động khoảng 136.000 - 140.000 đồng/kg, tăng 1.000 - 3.000 đồng/kg so với cuối tháng 8, song vẫn thấp hơn 10.000 - 12.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái.

Xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, duy trì vị thế cạnh tranh

Theo VPSA, sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2026 được dự báo tiếp tục thấp hơn so với các dự báo đầu năm do sản lượng tại Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ đều giảm vì ảnh hưởng của thời tiết bất lợi và năng suất suy giảm. Mặc dù Brazil ghi nhận sản lượng tăng, nhưng mức tăng này vẫn chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt từ các quốc gia sản xuất chủ chốt.

Bên cạnh đó, thách thức đối với ngành hồ tiêu Việt Nam còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao. Đáng chú ý, Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) đang chuyển sang phương pháp đánh giá rủi ro cộng gộp đối với nhiều hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật. Xu hướng này sẽ khiến hoạt động giám sát đối với nhóm gia vị trở nên nghiêm ngặt hơn. Vì vậy, doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát vùng nguyên liệu, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, thường xuyên kiểm nghiệm sản phẩm và chủ động cập nhật các quy định mới của thị trường nhập khẩu.

Đánh giá thị trường thời gian tới, ông Lê Việt Anh - Tổng Thư ký VPSA cho rằng, triển vọng của ngành hồ tiêu Việt Nam vẫn được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố tích cực. Dự báo lượng tồn kho toàn cầu chuyển từ năm 2025 sang năm 2026 chỉ còn khoảng 170.000 tấn, trong đó Việt Nam còn gần 60.000 tấn. Trong khi nguồn cung không còn dồi dào, nhu cầu tại Mỹ và Trung Quốc tiếp tục phục hồi, góp phần duy trì mặt bằng giá hồ tiêu ở mức cao.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều sức ép từ chính sách thuế quan, chi phí logistics và các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng nghiêm ngặt, đòi hỏi doanh nghiệp cần phải chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh để giữ vững đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, nguồn cung hồ tiêu toàn cầu tiếp tục ở mức thấp trong khi nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn từng bước phục hồi đã góp phần duy trì mặt bằng giá tương đối cao, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu và nâng cao giá trị của ngành hàng.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, phát triển cơ sở dữ liệu ngành hàng, chuẩn hóa mã số vùng trồng và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm duy trì vị thế cạnh tranh của ngành hồ tiêu Việt Nam.

Bộ Xây dựng vừa có những chỉ dẫn quan trọng liên quan đến kết quả nghiên cứu định hướng phát triển công nghiệp phụ trợ hàng không của Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Trong Công văn số 15028/BXD gửi Cục Hàng không Việt Nam và Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) mới đây, Bộ Xây dựng đề nghị 2 đơn vị tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp phụ trợ hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo Bộ Xây dựng, Long Thành được xác định là cảng hàng không quan trọng của quốc gia, hướng tới trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực.

Hoạt động MRO tàu bay Boeing 787 - 9 tại VAECO - đơn vị thành viên của Vietnam Airlines. Ảnh: VNA

Trong phương án Quy hoạch đã được phê duyệt, khu vực dành cho phát triển công nghiệp phụ trợ hàng không đã được bố trí trong phạm vi cảng hàng không; đồng thời, UBND TP. Đồng Nai cũng đã quy hoạch các khu vực lân cận phục vụ phát triển công nghiệp phụ trợ và công nghiệp vận chuyển bằng đường hàng không.

“Để chuyển từ 'nghiên cứu định hướng' sang 'chương trình hành động triển khai thực tế', Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục làm rõ cách thức, lộ trình và phương án tổ chức thực hiện; rà soát các hạng mục ưu tiên, xây dựng tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp nòng cốt; cơ chế về ưu đãi đầu tư, thuế, hải quan, đất đai, đổi mới sáng tạo, cấp chứng chỉ kỹ thuật và chính sách đối với chuyên gia, lao động kỹ thuật trình độ cao” - công văn của Bộ Xây dựng nêu rõ.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị ACV, với vai trò nhà tài trợ sản phẩm Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Long Thành thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tổng hợp kết quả nghiên cứu của Cục Hàng không Việt Nam, tích hợp các nội dung về không gian, chức năng, phân khu và lộ trình phát triển công nghiệp phụ trợ hàng không trong quá trình hoàn thiện quy hoạch.

Cần phải nói thêm rằng, việc hình thành định hướng phát triển công nghiệp phụ trợ hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến đưa vào khai thác thương mại vào cuối tháng 12/2026 có ý nghĩa lớn đối với ngành hàng không Việt Nam, bởi đây là bước chuyển từ mô hình chủ yếu dựa vào vận tải sang phát triển một hệ sinh thái có giá trị gia tăng cao hơn.

Nếu lựa chọn đúng các phân khúc như bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay (MRO), logistics, trang thiết bị phục vụ mặt đất hàng không (GSE), công nghệ số và cơ khí chính xác, Long Thành có thể tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước, giảm phụ thuộc nhập khẩu, nâng năng lực tự chủ kỹ thuật và từng bước đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu trị giá khoảng 400 tỷ USD.

MRO đi tiên phong

Được biết, trong kết quả nghiên cứu, Cục Hàng không Việt Nam đánh giá công nghiệp phụ trợ hàng không của Việt Nam vẫn ở giai đoạn đầu phát triển, chưa hình thành được hệ sinh thái hoàn chỉnh. Các hoạt động sản xuất, bảo dưỡng, logistics, đào tạo, nghiên cứu và phát triển còn phân tán, thiếu liên kết theo chuỗi giá trị.

Đây chính là lý do khiến Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, Việt Nam không nên phát triển dàn trải trên toàn bộ chuỗi giá trị công nghiệp hàng không, mà cần tập trung vào những phân khúc có lợi thế cạnh tranh, khả năng triển khai trong trung hạn và phù hợp với trình độ công nghiệp trong nước.

Trong đó, MRO được xác định là lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất khi hình thành hệ sinh thái công nghiệp hàng không Long Thành đến năm 2035, do quy mô đội tàu bay của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á tiếp tục tăng sẽ kéo theo nhu cầu lớn về bảo dưỡng, sửa chữa.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành, với quy mô lớn, quỹ đất rộng và khả năng tiếp nhận nhiều loại tàu bay thân rộng, được đánh giá có điều kiện thuận lợi để hình thành trung tâm MRO cấp khu vực. Theo đánh giá của Cục Hàng không Việt Nam, nếu được đầu tư phù hợp, trung tâm MRO tại Long Thành không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước, mà còn có thể cung cấp dịch vụ cho các hãng hàng không tại Đông Nam Á, Nam Á và châu Đại Dương, qua đó gia tăng giá trị cho ngành hàng không và tạo thêm việc làm kỹ thuật chất lượng cao.

Một phân khúc khác phù hợp với năng lực công nghiệp hiện nay của Việt Nam là sản xuất GSE. Lý do là các doanh nghiệp cơ khí, ô tô và thiết bị công nghiệp trong nước đã có khả năng sản xuất một số loại phương tiện, thiết bị như xe kéo đẩy tàu bay, băng tải hành lý, thiết bị cấp điện mặt đất, xe phục vụ suất ăn, xe thang hành khách, xe vệ sinh tàu bay và các thiết bị chuyên dùng khác.

Trong giai đoạn sau năm 2035, hệ sinh thái công nghiệp hàng không Long Thành mới được khuyến nghị là từng bước trở thành trung tâm công nghiệp hàng không quy mô khu vực, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu của Boeing, Airbus và các nhà sản xuất thiết bị hàng không lớn.

Hợp tác quốc tế được xác định là một trụ cột quan trọng trong quá trình xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hàng không Long Thành. Trong đó, với Hoa Kỳ, định hướng là thúc đẩy chuyển giao công nghệ sản xuất, bảo dưỡng, kiểm định và quản lý chất lượng; thu hút doanh nghiệp đầu tư trung tâm MRO tại Long Thành, kết hợp đào tạo kỹ thuật viên và chuyển giao quy trình theo tiêu chuẩn Cục Hàng không Hoa Kỳ.

Việt Nam cũng được đề xuất tăng cường hợp tác với Liên minh châu Âu về sản xuất linh kiện, vật liệu và MRO; hợp tác với Nhật Bản về cơ khí chính xác, quản trị sản xuất và đào tạo; hợp tác với Hàn Quốc về logistics, công nghệ số và thiết bị điện tử; hợp tác với Singapore về quản lý sân bay, MRO và logistics.

“Mục tiêu cuối cùng là từng bước nâng năng lực công nghệ, nguồn nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, qua đó mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị hàng không toàn cầu” - ông Đào Xuân Hoạch - Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhấn mạnh.

Trình bày tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu hiện hành, tập trung vào bốn nhóm vấn đề: bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật; nâng cao chất lượng, hiệu quả đấu thầu; đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; và tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm.

Đề xuất đàm phán cạnh tranh khi chưa rõ yêu cầu kỹ thuật, giá gói thầu

Theo tờ trình của Chính phủ, một mục tiêu của lần sửa đổi này là chuyển trọng tâm từ quản lý quá trình sang quản lý chất lượng, hiệu quả và kết quả, sản phẩm đầu ra. Chính phủ đề xuất phân định cụ thể hoạt động đấu thầu, mua sắm thực hiện theo Luật Đấu thầu và hoạt động thực hiện theo pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực; xác định nguyên tắc áp dụng khi giữa các luật có quy định khác nhau.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại phiên họp.

Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là hình thức đàm phán cạnh tranh. Hình thức này được đề xuất cho gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu. Theo Chính phủ, thực tế có những gói thầu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần trao đổi với nhà thầu để hoàn thiện yêu cầu; nếu áp dụng quy trình hiện nay, hồ sơ mời thầu có thể phải điều chỉnh nhiều lần, kéo dài thời gian thực hiện.

Dự thảo đồng thời bổ sung hình thức chào giá trực tuyến đối với hàng hóa, dịch vụ thông dụng, đơn giản, quy mô nhỏ; đơn giản hóa các hình thức lựa chọn nhà thầu có quy trình tương đồng bằng cách tích hợp vào một hình thức. Đối với gói thầu xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng phần mềm nội bộ, dự thảo bổ sung phương thức hai túi hồ sơ nhằm lựa chọn nhà thầu có giải pháp tối ưu, công nghệ tiên tiến, hiện đại.

Về chỉ định thầu, dự thảo tiếp tục quy định các tiêu chí cơ bản, đồng thời mở rộng trường hợp áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án đầu tư công cần đẩy nhanh tiến độ. Chính phủ đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp chỉ định thầu và thẩm quyền quyết định hạn mức áp dụng cho bộ, ngành, địa phương. Với những gói thầu có tính đặc thù, dự thảo phân định căn cứ, điều kiện lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt theo bản chất của gói thầu thay vì liệt kê từng lĩnh vực; chuyển gói thầu thuộc dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đầu tư công khẩn cấp từ cơ chế chỉ định thầu sang cơ chế lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.

Dự thảo cũng mở rộng trường hợp được thực hiện đấu thầu trước đối với gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ dự án; lược bỏ hoặc đơn giản hóa các thủ tục trung gian như sơ tuyển, mời quan tâm, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu và phương thức đấu thầu hai giai đoạn. Trường hợp một gói thầu hoặc dự án đồng thời đáp ứng điều kiện áp dụng nhiều hình thức lựa chọn, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền được đề xuất tự quyết định hình thức phù hợp.

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả đấu thầu, dự thảo bổ sung chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, hàng hóa xuất xứ Việt Nam, sản phẩm của doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng một số đối tượng khác theo pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực.

Chính phủ cũng hoàn thiện quy định để ưu tiên tổ chức đấu thầu trong nước nhằm hỗ trợ phát triển, nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.

Theo đó, ưu tiên đấu thầu trong nước, chỉ đấu thầu quốc tế đối với dự án đầu tư kinh doanh có yêu cầu về nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, chuyển giao công nghệ hoặc đào tạo nhân lực công nghệ cao, công nghệ mới, công nghệ chiến lược, công nghệ số cần sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.

Đối với nhà thầu nước ngoài, dự thảo quy định phải liên danh với nhà thầu Việt Nam và sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam. Ở chiều ngược lại, nhà thầu trong nước có thể sử dụng nhà thầu phụ nước ngoài để thực hiện phần công việc chưa làm được hoặc cần chuyển giao công nghệ.

Cấm chia nhỏ dự án để áp dụng hạn mức chỉ định thầu

Một đề xuất khác là xây dựng cơ sở dữ liệu về giá, tích hợp và đồng bộ với dữ liệu hải quan, thuế để tham chiếu khi xác định giá gói thầu. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ chế này nhằm tăng tính minh bạch, phòng ngừa hành vi nâng khống giá gói thầu và phục vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.

Dự thảo đã sửa quy định để cho phép hồ sơ mời thầu nêu nhãn hiệu hàng hóa theo nhóm nhãn hiệu, nhằm xác định yêu cầu về chất lượng, tính năng kỹ thuật, công nghệ thay vì chỉ dựa vào xuất xứ hàng hóa.

Đối với hợp đồng, dự thảo chỉ giữ tại Luật Đấu thầu các nhóm nội dung liên quan trực tiếp đến ký kết, thực hiện; các nội dung khác do các bên thỏa thuận phù hợp với pháp luật dân sự và pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực. Chính phủ đề xuất không bắt buộc ký hợp đồng đối với tất cả dự án đầu tư kinh doanh mà chỉ áp dụng với dự án có yêu cầu đặc thù; bổ sung hình thức ký quỹ để bảo đảm thực hiện hợp đồng dự án và lược bỏ quy định về chuyển nhượng dự án đầu tư kinh doanh trong Luật Đấu thầu.

Ở nhóm quy định về quản lý và xử lý vi phạm, dự thảo bổ sung vào quy định các hành vi bị cấm việc dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu. Các quy định về thông thầu, gian lận, chuyển nhượng thầu và sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp cũng được đề xuất chỉnh lý để làm rõ hành vi và trách nhiệm của nhà thầu chính.

Bên cạnh đó, dự thảo lược bỏ quy định cấm tham gia đấu thầu trên phạm vi toàn quốc, đồng thời bổ sung biện pháp công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng hoặc tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Cụ thể, tại Quyết định số 376/QĐ-HQHD (ngày 25/9/2026), Hải quan Hải Dương quyết định cưỡng chế đối với Công ty TNHH Shop Vac Việt Nam, mã số thuế 0801035519, với số tiền 40,847 tỷ đồng.

Cán bộ ngành Hải quan tích cực rà soát hồ sơ tờ khai hàng hoá để chống thất thu thuế. Ảnh: CTV

Khoản tiền này được cưỡng chế để thi hành Thông báo số 1137/TB-HQHD ngày 28/10/2024 của Hải quan Hải Dương về tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn thiếu. Lý do cưỡng chế là doanh nghiệp có tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định.

Hải quan Hải Dương yêu cầu Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam phong tỏa và trích tiền từ tài khoản của doanh nghiệp để nộp vào tài khoản của cơ quan hải quan tại Kho bạc Nhà nước khu vực III.

Trường hợp số dư tài khoản không đủ để thực hiện toàn bộ số tiền cưỡng chế, ngân hàng được yêu cầu trích số tiền còn lại sau khi trừ số dư tối thiểu để duy trì tài khoản, đồng thời tiếp tục theo dõi và trích số tiền phát sinh trên tài khoản của doanh nghiệp trong thời gian quyết định cưỡng chế còn hiệu lực.

Trước đó, ngày 24/9/2026, Hải quan Hải Dương cũng ban hành quyết định cưỡng chế bằng biện pháp tương tự đối với Công ty TNHH Sản xuất và kinh doanh đồ gỗ Giai Mỹ, mã số thuế 0801289376, với số tiền 2,242 tỷ đồng.

Doanh nghiệp này bị cưỡng chế để thi hành Thông báo số 219/TB-HQHD ngày 11/3/2025 về tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn thiếu. Lý do cưỡng chế cũng là khoản nợ thuế đã quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định.

Vietcombank được yêu cầu phong tỏa và trích tiền từ tài khoản của Công ty TNHH Sản xuất và kinh doanh đồ gỗ Giai Mỹ để nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu số dư tài khoản không đủ, ngân hàng tiếp tục theo dõi và trích số tiền phát sinh trong thời gian quyết định có hiệu lực.

Như vậy, tổng số tiền Hải quan Hải Dương áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với 2 doanh nghiệp lên tới 43,089 tỷ đồng.

PV: Thưa ông, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, vì sao đây là thời điểm cần sớm chuẩn hóa nghề tư vấn tài chính?

TS. Lê Minh Nghĩa: Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới của thị trường tài chính, với mục tiêu xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế đã được thể chế hóa tại Nghị quyết số 222/2025/QH15. Cùng với đó, Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 đặt mục tiêu cơ cấu lại và nâng cao chất lượng cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, chuyên nghiệp hơn.

Trong bối cảnh ấy, đội ngũ tư vấn tài chính giữ vai trò như một lớp hạ tầng mềm, trực tiếp ảnh hưởng đến chiều sâu, tính minh bạch và năng lực cạnh tranh của thị trường.

“Việc sớm chuẩn hóa nghề tư vấn tài chính, với trọng tâm ưu tiên là nghiên cứu và thí điểm đưa chứng chỉ CFP vào áp dụng tại Việt Nam theo lộ trình phù hợp, không chỉ là giải pháp cấp bách nhằm lành mạnh hóa thị trường dịch vụ tư vấn hiện tại, mà còn là bước chuẩn bị mang tính chiến lược để kiến tạo hạ tầng mềm cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam”. - TS. Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch VFCA.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, tại các trung tâm tài chính hàng đầu, sự phát triển của thị trường vốn không chỉ được đo bằng quy mô dòng vốn huy động, mà còn bằng mức độ chuyên nghiệp và đáng tin cậy của hệ sinh thái dịch vụ tư vấn.

Lớp trung gian này định hình hành vi tiết kiệm, đầu tư, quản trị rủi ro của xã hội, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của công chúng.

Hiện nay, nhu cầu về tư vấn tài chính cá nhân, hoạch định tài chính hộ gia đình và quản lý tài sản tại Việt Nam đang tăng rất nhanh cùng với sự mở rộng của thị trường vốn, bảo hiểm, ngân hàng số và tài sản số.

Tuy nhiên, nghề tư vấn tài chính hiện chưa có khung chuẩn quốc gia thống nhất về kiến thức, kỹ năng, đạo đức và trách nhiệm giải trình.

“Khoảng trống” này làm mờ ranh giới giữa tư vấn chuyên nghiệp với hoạt động môi giới, chào bán sản phẩm, qua đó, làm gia tăng nguy cơ tư vấn sai lệch và suy giảm niềm tin của nhà đầu tư.

Nếu chậm khắc phục, thị trường tài chính Việt Nam khó đáp ứng các tiêu chuẩn của một trung tâm tài chính hội nhập.

PV: Qua khảo sát của VFCA, thực trạng hành nghề tư vấn tài chính hiện đang bộc lộ những “khoảng trống” nào, thưa ông?

TS. Lê Minh Nghĩa: Chúng tôi nhận diện năm “khoảng trống” cần được giải quyết.

Một là, thiếu khung chuẩn nghề nghiệp quốc gia thống nhất. Chưa có bộ tiêu chuẩn định lượng rõ về kiến thức, kỹ năng, đạo đức và trách nhiệm giải trình. Hệ quả là chất lượng hành nghề phân tán, thiếu thước đo chung cho đào tạo, tuyển dụng và giám sát.

Hai là, đào tạo chưa gắn chặt với thực tiễn hành nghề. Nhiều chương trình còn nặng tính hàn lâm, thiếu nội dung về kỹ năng tư vấn tổng thể, đạo đức nghề nghiệp, quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ tài chính.

Ba là, còn “khoảng trống” trong cơ chế cấp phép và giám sát. Hoạt động tư vấn tài chính tác động trực tiếp đến an toàn tài sản của người dân, nhưng chưa có cơ chế đồng bộ về cấp phép, quản lý hành nghề và cập nhật kiến thức bắt buộc tương xứng với mức độ ảnh hưởng của nghề này đối với an ninh tài chính của xã hội.

Bốn là, vai trò của hiệp hội nghề nghiệp trong xây dựng chuẩn nghề chưa được thể chế hóa đầy đủ.

Năm là, thiếu lộ trình phát triển nghề nghiệp dài hạn và cơ chế liên thông với chuẩn mực quốc tế. Việc chưa có hệ thống phân bậc năng lực, chuẩn đầu ra và yêu cầu cập nhật kiến thức bắt buộc khiến nghề chưa tạo được sức hút giữ chân nhân lực chất lượng cao, đồng thời hạn chế khả năng hội nhập.

PV: Kinh nghiệm quốc tế gợi mở điều gì cho Việt Nam khi thiết kế khung chuẩn, thưa ông?

TS. Lê Minh Nghĩa: Chúng ta cần phân biệt ba lớp khái niệm: khung năng lực, chứng nhận nghề nghiệp và giấy phép hành nghề. Chứng nhận quốc tế hoặc chứng nhận của hiệp hội không tự động tạo ra quyền hành nghề tại Việt Nam.

Kinh nghiệm Hoa Kỳ cho thấy, với chứng nhận Chuyên gia Hoạch định Tài chính (CFP) của CFP Board, bộ quy tắc đạo đức nhấn mạnh nghĩa vụ hành động vì lợi ích tốt nhất của khách hàng, công bố xung đột lợi ích, bảo vệ thông tin khách hàng và chỉ cung cấp dịch vụ trong giới hạn năng lực.

Kinh nghiệm Vương quốc Anh và Australia cũng cho thấy, chuẩn nghề phải có cơ chế duy trì chất lượng sau chứng nhận thông qua bồi dưỡng chuyên môn liên tục (CPD), thực hành có giám sát và đánh giá định kỳ.

Bài học chung là Việt Nam cần xây dựng khung chuẩn vừa phù hợp điều kiện pháp lý trong nước, vừa tham chiếu các chuẩn mực quốc tế đã được kiểm chứng.

PV: Về định hướng tổng thể, VFCA đề xuất những giải pháp gì để thúc đẩy chuẩn hóa nghề tư vấn tài chính tại Việt Nam, thưa ông?

TS. Lê Minh Nghĩa: Về nội dung, chúng tôi kiến nghị năm nhóm giải pháp. Đó là ban hành khung chuẩn nghề nghiệp quốc gia với bốn trụ cột là kiến thức, kỹ năng, đạo đức và năng lực số. Cùng với đó, thiết lập cơ chế chứng chỉ hành nghề minh bạch, gắn với đào tạo liên tục và chế tài vi phạm. Đổi mới đào tạo theo năng lực đầu ra.

Điều cần thiết là thể chế hóa vai trò đồng hành của hiệp hội nghề nghiệp trong bồi dưỡng, cấp chứng nhận và giám sát đạo đức. Đồng thời, nghiên cứu công nhận tương đương một số chứng chỉ quốc tế uy tín, triển khai thí điểm trước khi áp dụng rộng rãi.

PV: Lộ trình cụ thể được đề xuất như thế nào để bảo đảm thận trọng, từng bước và đúng thẩm quyền, thưa ông?

TS. Lê Minh Nghĩa: Chúng tôi đề xuất ba giai đoạn. Giai đoạn 1, từ quý III/2026 đến năm 2027, tập trung rà soát pháp lý và tham vấn chính sách, liên quan đến cấp phép và hành nghề tư vấn tài chính, xúc tiến ký bản ghi nhớ với FPSB (Financial Planning Standards Board), làm cơ sở nghiên cứu khung năng lực tham chiếu và học liệu CFP bản địa hóa.

Giai đoạn 2, trong các năm 2027 - 2028, tập trung thiết kế đề án, khung chuẩn và thí điểm chứng chỉ CFP bản địa hóa tại một số cơ sở đào tạo, định chế tài chính lớn, gắn với các địa bàn Trung tâm Tài chính quốc tế như TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Trong giai đoạn này cần công khai rõ giới hạn giá trị của chứng nhận thí điểm, phạm vi dịch vụ được tư vấn, nghĩa vụ công bố phí, xung đột lợi ích và trách nhiệm bồi dưỡng chuyên môn liên tục.

Giai đoạn 3, trong các năm 2029 - 2030, tiến hành đánh giá độc lập kết quả thí điểm tại một số mảng dịch vụ chủ chốt như: bảo hiểm liên kết đầu tư, trái phiếu doanh nghiệp và tài sản mã hóa; hoàn thiện hồ sơ đề xuất công nhận chính thức hoặc thể chế hóa các yêu cầu cần thiết đối với chứng chỉ hành nghề tư vấn lập kế hoạch tài chính, trước khi ban hành quy định bắt buộc áp dụng đại trà.

Nếu được triển khai thận trọng, minh bạch và có cơ chế giám sát độc lập, khung chuẩn này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nhà đầu tư, bảo vệ người tiêu dùng tài chính và tạo dựng niềm tin dài hạn cho thị trường.

PV: Xin cảm ơn ông!

Theo tờ trình Bộ Tài chính của Cục Hải quan, việc xây dựng dự thảo Thông tư được thực hiện trên cơ sở Luật Hải quan số 54/2014/QH13 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 11/2026/QH16 và dự thảo Nghị định quy định chi tiết, biện pháp thi hành Luật Hải quan. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính được giao ban hành danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, căn cứ tình hình xuất nhập khẩu trong từng thời kỳ.

Thu hẹp diện hàng phải làm thủ tục tại cửa khẩu, tăng thuận lợi cho doanh nghiệp. Ảnh: CTV

Trước đó, Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập có hiệu lực từ ngày 14/8/2026. Qua thời gian triển khai, Cục Hải quan đánh giá các quy định cơ bản phù hợp, chưa phát sinh vướng mắc.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng Thông tư là dịp để tiếp tục rà soát danh mục trên cơ sở những thay đổi của pháp luật chuyên ngành, yêu cầu quản lý mới và mô hình tổ chức của ngành Hải quan.

Điểm đáng chú ý là dự thảo được xây dựng theo quan điểm chỉ kiểm soát các mặt hàng thật sự cần thiết, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa thực hiện chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đây cũng là nội dung có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp nhập khẩu. Việc phải đưa hàng đến đúng cửa khẩu nhập để thực hiện thủ tục có thể ảnh hưởng đến phương án vận chuyển, địa điểm tập kết, thời gian đưa hàng về nhà máy, kho hoặc cơ sở sản xuất. Việc xác định đúng đối tượng phải làm thủ tục tại cửa khẩu vì vậy không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn liên quan đến chi phí và hiệu quả tổ chức chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.

Dự thảo tiếp tục cho phép người khai hải quan lựa chọn làm thủ tục tại cửa khẩu nhập hoặc tại địa điểm ngoài cửa khẩu trong nhiều trường hợp. Trong đó có thiết bị, máy móc, vật tư nhập khẩu để xây dựng nhà máy, công trình; hàng hóa phục vụ gia công, sản xuất tiêu dùng trong nước, sản xuất xuất khẩu và chế xuất; hàng đưa vào khu phi thuế quan, kho ngoại quan; hàng nhập khẩu bán tại cửa hàng miễn thuế; hàng phục vụ cứu trợ khẩn cấp, an ninh quốc phòng; xăng nhập khẩu; hàng đóng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ và hàng gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh.

Cơ chế này giúp dung hòa hai yêu cầu: hàng hóa có rủi ro cao vẫn được tập trung kiểm soát tại cửa khẩu, trong khi những trường hợp có đặc thù về sản xuất, kinh doanh được tạo điều kiện thực hiện thủ tục tại địa điểm phù hợp hơn.

Gỡ chồng chéo, cập nhật những quy định không còn phù hợp

Dự thảo Thông tư gồm 5 điều và 1 phụ lục, quy định về phạm vi, đối tượng áp dụng, danh mục hàng hóa phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập, các trường hợp được làm thủ tục ngoài cửa khẩu, cửa khẩu nhập và điều khoản thi hành. Phụ lục gồm hướng dẫn sử dụng và danh mục hàng hóa kèm mô tả, mã HS; đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Theo dự thảo, danh mục gồm 12 nhóm hàng, chủ yếu là những mặt hàng có yêu cầu quản lý chặt về thuế, an ninh, quốc phòng, sức khỏe và an toàn. Trong đó có thuốc lá, rượu, bia sản xuất từ malt, ô tô chở người dưới 16 chỗ, máy bay, du thuyền, xăng các loại, một số loại điều hòa nhiệt độ, bộ bài, giấy vàng mã, vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương.

Ngoài ra, danh mục còn bao gồm hàng hóa nhập khẩu có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh theo danh mục do Chính phủ ban hành và hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo nguy cơ dịch bệnh theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Một nội dung đáng chú ý trong quá trình rà soát là nhóm tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp.

Theo Cục Hải quan, Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg quy định 41 dòng hàng thuộc nhóm này phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập. Tuy nhiên, khi đối chiếu với các danh mục tại Thông tư số 23/2024/TT-BCT và Thông tư số 33/2026/TT-BCT của Bộ Công thương, có sự khác biệt về tên hàng và mã số HS.

Cụ thể, chỉ 26/41 mặt hàng thống nhất cả tên hàng và mã HS giữa ba danh mục; 3 mặt hàng thống nhất tên nhưng khác mã HS; 6 mặt hàng không thống nhất cả tên và mã HS. Ngoài ra, có 6 mặt hàng thuộc danh mục của Quyết định số 31 nhưng không nằm trong các danh mục của Bộ Công thương, trong khi 10 mặt hàng thuộc danh mục của Bộ Công thương nhưng không có trong Quyết định số 31.

Mặc dù mục tiêu quản lý của các văn bản khác nhau, việc thiếu thống nhất về tên hàng và mã HS có thể gây khó khăn khi áp dụng lâu dài. Vì vậy, dự thảo đề xuất bỏ việc liệt kê cụ thể các dòng hàng và chỉ quy định nhóm vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công thương.

Cách xử lý này nhằm giảm nguy cơ chồng chéo giữa các danh mục quản lý chuyên ngành, đồng thời tạo cơ sở áp dụng thống nhất trong thực tế.

Đối với điều hòa nhiệt độ, qua rà soát Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025, Cục Hải quan xác định loại điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU, theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải như ô tô, tàu, máy bay, trực thăng… không thuộc nhóm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Do đó, dự thảo đề xuất loại trừ nhóm hàng này khỏi danh mục phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Đây là bước điều chỉnh nhằm bảo đảm chính sách quản lý hải quan thống nhất với chính sách thuế hiện hành, tránh phát sinh thêm yêu cầu quản lý đối với nhóm hàng không còn thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Dự thảo cũng bỏ quy định liên quan đến hàng gửi kho ngoại quan để xuất đi nước khác phải có Giấy chứng nhận mã số tạm nhập tái xuất tại địa phương có cửa khẩu nhập hoặc cửa khẩu xuất. Lý do là quy định về mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất đối với các nhóm hàng liên quan đã được bãi bỏ theo Nghị định số 292/2026/NĐ-CP.

Theo Cục Hải quan, việc xây dựng Thông tư trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp của Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg, đồng thời loại bỏ những nội dung không còn phù hợp, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực kiểm soát tại cửa khẩu.

Đặc biệt, việc tập trung kiểm soát những nhóm hàng có nguy cơ gian lận cao, hàng ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng, hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế phòng vệ thương mại sẽ giúp sử dụng nguồn lực hải quan hiệu quả hơn, góp phần ngăn ngừa thẩm lậu hàng hóa vào nội địa, bảo đảm nguồn thu ngân sách và ổn định thị trường.

Ở chiều ngược lại, việc thu hẹp danh mục và duy trì các trường hợp được làm thủ tục ngoài cửa khẩu tạo thêm không gian để doanh nghiệp chủ động phương án vận chuyển, kho bãi và sản xuất, qua đó hạn chế chi phí và thời gian phát sinh trong quá trình nhập khẩu.

Úc là thị trường có sức mua cao, nhu cầu đa dạng đối với các nhóm hàng thế mạnh của Việt Nam như máy móc thiết bị, dệt may, giày dép, sản phẩm gỗ, nông thủy sản và thực phẩm chế biến. Tuy nhiên, thị trường này có yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Do đó, doanh nghiệp muốn mở rộng xuất khẩu phải nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh, đồng thời nắm chắc quy định pháp lý, xu hướng tiêu dùng và hệ thống phân phối tại Úc.

Giai đoạn 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh định hướng đẩy mạnh xuất nhập khẩu gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao giá trị hàng hóa, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Ông Nguyễn Mạnh Hiệp - Lãnh sự Thương mại, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Úc, cho rằng doanh nghiệp cần chủ động tận dụng ba hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam và Úc cùng là thành viên gồm AANZFTA, CPTPP và RCEP.

Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, việc các FTA đưa hầu hết dòng thuế quan nhập khẩu về mức 0% giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, hạ giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đáng chú ý, ông Hiệp khuyến nghị doanh nghiệp chuyển từ tâm thế “biết có FTA” sang “vận dụng thành thạo cách dùng FTA”. Trọng tâm là tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nắm vững quy tắc xuất xứ đối với từng mã hàng và minh bạch hồ sơ, chứng từ nguyên liệu đầu vào để đáp ứng yêu cầu xác minh, hậu kiểm của Lực lượng Hải quan Úc (ABF), kể cả sau khi hàng hóa đã được thông quan.

Doanh nghiệp Việt Nam chuẩn hóa sản phẩm để đáp ứng các yêu cầu khắt khe khi vào thị trường Úc. Ảnh: Lạc Nguyên

Bên cạnh ưu đãi thuế quan, thị trường Úc cũng đặt ra yêu cầu cao về thương hiệu và phương thức tiếp cận. Theo ông Hiệp, người tiêu dùng Úc có mức độ trung thành thương hiệu cao, trong khi hàng Việt phải cạnh tranh với sản phẩm từ Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa phương thức thâm nhập thông qua hội chợ chuyên ngành, hợp tác với nhà phân phối bản địa hoặc thử nghiệm thương mại điện tử xuyên biên giới trên các nền tảng như Amazon và eBay đối với những mặt hàng phù hợp.

Ông Sam Conroy - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (AusCham), cho biết Úc có khoảng 27,9 triệu dân, GDP bình quân đầu người xấp xỉ 105.000 AUD. Khoảng 32% dân số sinh ra ở nước ngoài, tương đương khoảng 8,8 triệu người, tạo ra cơ cấu tiêu dùng đa văn hóa và nhu cầu đa dạng đối với các sản phẩm mang bản sắc châu Á.

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Úc tăng 88% trong giai đoạn 2020-2025, nhưng thị phần Việt Nam mới chiếm khoảng 2,7% trong tổng kim ngạch nhập khẩu hơn 308 tỷ USD của Úc năm 2025. Năm 2025, một số nhóm hàng Việt Nam ghi nhận tăng trưởng như đồ chơi và dụng cụ thể thao tăng 76,2%, cà phê tăng 42,6% và rau quả tăng 28,9%.

Theo ông Sam Conroy, cơ hội tiếp theo nằm ở các nhóm thực phẩm giá trị gia tăng cao, sản phẩm chế biến tiện lợi, hữu cơ, đạt chuẩn Halal, vật liệu xây dựng và nội thất thân thiện với môi trường. Doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào tổ hợp giá trị gồm chất lượng, độ tin cậy, tính linh hoạt và năng lực đáp ứng thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.

Trong khi đó, ông Matt Lourey - Chủ tịch Công ty Alitium, thành viên AusCham, lưu ý đáp ứng điều kiện xuất xứ để hưởng ưu đãi FTA không đồng nghĩa sản phẩm tự động đủ điều kiện lưu hành tại Úc. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng các quy định về cửa khẩu và phân loại thuế quan, kiểm dịch an toàn sinh học và vệ sinh thực phẩm, tiêu chuẩn an toàn sản phẩm cùng các yêu cầu về trách nhiệm xã hội và môi trường.

Ở khâu logistics, ông Chandler So - Giám đốc Điều hành Công ty TNHH GEODIS Việt Nam, cho biết chi phí logistics thực tế có thể chiếm 15%-30% giá bán lẻ hàng hóa tại Úc. Doanh nghiệp cần chủ động hợp đồng vận tải biển theo năm, sử dụng dịch vụ gom hàng lẻ định kỳ và khai thác kho ngoại quan để tối ưu chi phí. Đối với mùa cao điểm, doanh nghiệp nên đặt chỗ tàu trước 4-6 tuần; đồng thời có thể ứng dụng cảm biến IoT để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm đối với hàng hóa chuỗi lạnh.

Những yêu cầu từ thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật đến logistics cho thấy việc mở rộng xuất khẩu sang Úc đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản phẩm, hồ sơ pháp lý đến phương thức phân phối và giao hàng./.

Công tác hỗ trợ gạo cho học sinh học kỳ I năm học 2026 - 2027 được triển khai trên quy mô lớn nhằm thực hiện Quyết định số 2210/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.

Theo đó, Cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) đã ban hành Quyết định số 368/QĐ-CDT giao 15 Chi cục DTNN khu vực trực thuộc thực hiện xuất cấp không thu tiền gần 60.000 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia, phân bổ cho Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng 31 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Điểm kho Ninh Đa và Phan Rang đã hoàn thành xuất cấp, vận chuyển và bàn giao toàn bộ 324,9 tấn gạo dự trữ quốc gia cho tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Hồng Nga

Trong đó, Chi cục DTNN khu vực XIII được giao trọng trách xuất cấp gần 2.706 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để vận chuyển, bàn giao cho các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng và Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang (thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo).

Cụ thể, Cục DTNN giao Chi cục DTNN khu vực XIII xuất cấp 30 tấn gạo, trực tiếp vận chuyển gạo đến Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang theo kế hoạch phân bổ của Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Gạo được giao trên phương tiện vận chuyển của bên giao, thời hạn hoàn thành là 30/9/2026.

Chi cục DTNN khu vực XIII tổ chức vận chuyển, giao gạo cho đơn vị tiếp nhận gạo của địa phương trên phương tiện vận chuyển của bên giao hàng tại trung tâm các đơn vị hành chính cấp xã theo kế hoạch phân bổ của UBND tỉnh Khánh Hòa là 324,9 tấn, thời hạn hoàn thành là ngày 30/10/2026; tỉnh Lâm Đồng hơn 2.351 tấn, thời hạn hoàn thành là ngày 30/9/2026.

Vào cuộc đồng bộ

Sự thành công của chiến dịch cấp phát gạo không chỉ đến từ nỗ lực của lực lượng DTNN, mà còn nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý trung ương và địa phương.

Trên cơ sở thống nhất thời gian vận chuyển, phương án tiếp nhận gạo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành quyết định phân bổ 30 tấn gạo dự trữ quốc gia hỗ trợ học sinh Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang. Lộ trình giao nhận được chia làm 2 đợt: Đợt 1 với 10 tấn gạo hoàn thành giao nhận ngay trong ngày 29/8/2026; Đợt 2 với 20 tấn gạo sẽ được bàn giao chậm nhất vào ngày 31/10/2026.

Tỉnh Khánh Hòa cũng sớm ban hành quyết định phê duyệt danh sách và cấp phát 324,9 tấn gạo dự trữ quốc gia cho học sinh hưởng chính sách hỗ trợ trong học kỳ I năm học 2026 - 2027. Thời gian giao nhận tại địa phương được gấp rút thực hiện từ ngày 23/9 - 25/9/2026.

Trong khi đó, tại tỉnh Lâm Đồng, công tác tiếp nhận được chia thành nhiều giai đoạn để đảm bảo bao phủ toàn diện vùng sâu, vùng xa. Ngày 24/8/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành quyết định tiếp nhận và cấp phát gần 126 tấn gạo cho học sinh tại 5 xã biên giới đất liền (gồm xã Quảng Trực, Tuy Đức, Thuận An, Đắk Wil và Thuận Hạnh), hoàn thành giao nhận từ ngày 26 - 27/8/2026. Tiếp đó, ngày 22/9/2026, tiếp tục có quyết định phân bổ hơn 1.471 tấn gạo cho 57 xã, phường để hỗ trợ cho 24.467 học sinh trên địa bàn trong học kỳ I năm học 2026 - 2027.

Nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ

Đằng sau con số hàng nghìn tấn gạo được trao đi đúng hạn là hành trình đầy nỗ lực của tập thể cán bộ, công chức Chi cục DTNN khu vực XIII.

Theo bà Giáp Thị Hồng Nga - Trưởng phòng Quản lý hàng dự trữ (Chi cục DTNN khu vực XIII), quá trình tổ chức xuất cấp và giao nhận gạo cứu trợ, hỗ trợ giáo dục gặp không ít rào cản khắc nghiệt. Địa bàn quản lý rộng lớn, số lượng xã, phường đông, khoảng cách giữa các điểm giao nhận cách xa nhau.

Đặc thù giao thông miền núi với những cung đường đèo dốc hiểm trở, trơn trượt, mất nhiều thời gian chờ đợi vận chuyển.

Cùng với đó, thời tiết khu vực đang trong giai đoạn mùa mưa bão, gây ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ chuyên chở. Có những điểm trường, xã vùng sâu, số lượng học sinh nhận hỗ trợ rất ít, thậm chí có xã chỉ có 1 - 2 học sinh, nhưng công tác lập phương án điều tiết vẫn phải thực hiện đầy đủ, chính xác. Thời gian tiếp nhận sau khi địa phương ra quyết định phân bổ rất gấp rút (thường chỉ trong vòng 2 ngày), tạo sức ép lớn trong việc lựa chọn đơn vị vận tải và lực lượng bốc xếp.

Bằng tinh thần trách nhiệm cao và sự chỉ đạo quyết liệt từ Ban Lãnh đạo Chi cục DTNN khu vực XIII, các bộ phận nghiệp vụ đã nhanh chóng lập phương án xuất gạo, xây dựng dự toán chi phí tối ưu, lựa chọn nhà thầu vận tải, bảo hiểm, bốc xếp uy tín. Chi cục DTNN khu vực XIII đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang để ban hành quyết định phân bổ chi tiết.

Các điểm kho trực thuộc gồm Điểm kho ĐK1.KV13 (Kho Ninh Đa), Điểm kho ĐK4.KV13 (Kho Phan Rang), Điểm kho ĐK7.KV13 (Kho Lâm Đồng) và Điểm kho ĐK10.KV13 (Kho Đắk Nông) đã chủ động lấy mẫu, kiểm định chất lượng gạo nghiêm ngặt trước khi xuất kho. Cán bộ nghiệp vụ được phân công bám sát các phương tiện vận chuyển, thực hiện áp tải gạo đến tận trung tâm các xã, phường.

Tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang, trong ngày 29/8/2026, 10 tấn gạo dự trữ quốc gia đã được Chi cục DTNN khu vực XIII kịp thời bàn giao; 20 tấn gạo còn lại sẽ được nhà trường tiếp nhận theo đúng tiến độ đến hết ngày 31/10/2026.

Tại tỉnh Khánh Hòa, từ ngày 23/9 - 25/9/2026, Điểm kho Ninh Đa và Phan Rang đã hoàn thành xuất cấp, vận chuyển và bàn giao toàn bộ 324,9 tấn gạo dự trữ quốc gia loại 15% tấm nhập kho năm 2025 (đợt 2) cho các địa phương, đảm bảo đúng thời gian quy định.

Tại tỉnh Lâm Đồng, ngày 26/8/2026, Điểm kho Đắk Nông đã hoàn thành bàn giao gần 126 tấn gạo cho 5 xã biên giới. Tiếp đó, từ ngày 25/9 - 30/9/2026, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Kho Lâm Đồng và Kho Đắk Nông, toàn bộ hơn 1.471 tấn gạo dự trữ quốc gia đã được trao tới 24.467 học sinh tại 57 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Toàn bộ quá trình kiểm tra chất lượng, định lượng gạo và hoàn thiện hồ sơ thủ tục hành chính đều được Chi cục DTNN khu vực XIII thực hiện chuẩn xác, công khai và minh bạch.